Bakken vol rauw vlees, vlezige botten, orgaanvlees: BARF spreekt steeds meer baasjes aan, die ervan overtuigd zijn dat hun hond zo natuurlijker eet, dichter bij het menu van zijn voorouders. Maar wat zegt de wetenschap over rauwvoeding? Deze gids hoort bij ons dossier over voeding voor honden. Je leest wat BARF is, wat we weten over de voordelen en de risico’s, en welke voorzorgen je neemt als je deze weg kiest.
Wat is BARF?
BARF is de Engelse afkorting van “Biologically Appropriate Raw Food” (biologisch passend rauw voedsel), soms ook uitgelegd als “Bones and Raw Food” (botten en rauw voedsel). De methode werd begin jaren negentig bekend door de Australische dierenarts Ian Billinghurst. Het uitgangspunt: de hond voeden als een carnivoor, met rauwe, onbewerkte producten.
Een BARF-rantsoen bestaat meestal uit:
- rauw vlees (spier): rund, gevogelte, lam, vis…
- rauwe vlezige botten, voor het calcium: bijvoorbeeld kippenvleugels of kippenkarkassen;
- orgaanvlees: lever, nieren, hart;
- een klein deel gemixte groenten en fruit, soms aangevuld met oliën of supplementen.
De verhoudingen verschillen per methode. BARF kun je thuis bereiden of kopen als diepgevroren rauwe menu’s in de winkel.
De veronderstelde voordelen: wat zegt het onderzoek?
Voorstanders van BARF schrijven het veel voordelen toe: een glanzendere vacht, schonere tanden, minder volumineuze ontlasting, meer energie, een sterker immuunsysteem. Een overzicht van Amerikaanse diervoedingsdeskundigen bracht de stand van zaken in kaart[1]:
- Er is maar één voordeel gedocumenteerd: een iets betere verteerbaarheid dan van sommige voeding uit de handel. Of dat verschil effect heeft op de gezondheid van de hond, weten we niet.
- De andere voordelen zijn niet aangetoond: ze berusten vooral op ervaringen van baasjes.
- Het wolfargument is zwak: door de domesticatie is de spijsvertering van de hond veranderd en verder af komen te staan van die van zijn wilde voorouder.
De conclusie van de auteurs is duidelijk: met de huidige kennis wegen de risico’s zwaarder dan de minimale voordelen.
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
De risico’s van rauwvoeding
Bacteriën en parasieten
Rauw vlees kan besmet zijn met bacteriën zoals salmonella, E. coli of Listeria. De hond kan er ziek van worden, maar kan ze ook zonder zichtbare klachten bij zich dragen en via speeksel of ontlasting overdragen op zijn omgeving. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht analyseerden 35 diepgevroren BARF-producten die in Nederland werden verkocht[2]:
| Bacterie of parasiet | Besmette producten |
|---|---|
| Listeria monocytogenes | 54 % (19 van de 35) |
| E. coli O157:H7 | 23 % (8 van de 35) |
| Salmonella | 20 % (7 van de 35) |
| Toxoplasma gondii | 6 % (2 van de 35) |
Deze producten werden diepgevroren verkocht: invriezen is dus niet genoeg om deze micro-organismen te doden. Het risico geldt voor het hele huishouden, en vooral voor de kwetsbaarste mensen: jonge kinderen, zwangere vrouwen, ouderen of mensen met een verzwakte afweer.
Voedingsonevenwichtigheden
Een volledig rauw rantsoen samenstellen is moeilijker dan het lijkt. Een Duits onderzoek analyseerde 95 BARF-rantsoenen die baasjes zelf hadden samengesteld: 60 % had minstens één belangrijk onevenwicht[3]. De vaakst voorkomende:
- jodium: ongeveer de helft van de rantsoenen leverde er te weinig van;
- zink en koper: vaak onvoldoende;
- calcium: in sommige rantsoenen te weinig, met een scheve verhouding tussen calcium en fosfor, of juist te veel als er te veel botten in zitten;
- vitamine A: onvoldoende in een kwart van de rantsoenen.
Deze tekorten sluipen er ongemerkt in: een hond kan maandenlang in topvorm lijken voordat er klachten ontstaan.
Botten
Rauw of gekookt: botten kunnen tanden breken en een verstopping of een perforatie van het maag-darmkanaal veroorzaken[1]. Gekookte botten, die brozer zijn, moet je in alle gevallen vermijden, zoals ook onze lijst met verboden voeding voor honden laat zien.
De alternatieven voor BARF
Voel je wel iets voor voeding die meer “van thuis” is, dan zijn er andere opties:
Het gekookte huisgemaakte rantsoen. Gekookt vlees, zetmeelrijke producten en groenten beperken het bacteriële risico, maar ook dit rantsoen moet in balans zijn en aangevuld worden: in onze gids over het huisgemaakte rantsoen voor honden lees je hoe.
Natvoer. Het is rijk aan vocht en smakelijk, en geschikt voor lastige eters of honden die weinig drinken: zie ons artikel over natvoer voor honden.
Brokken. Praktisch en volledig: ze blijven de eenvoudigste oplossing voor een evenwichtige voeding, mits je ze goed kiest. Onze tips voor het kiezen van hondenbrokken.
Welke voeding je ook kiest, de hoeveelheid telt even zwaar als de samenstelling: onze rantsoenrekenmachine geeft je een schatting die past bij de leeftijd, het gewicht en de activiteit van je hond.
BARF is geen ongegronde hype, maar de voordelen moeten nog bewezen worden, terwijl de risico’s goed gedocumenteerd zijn. Wil je je hond toch rauw voeren, doe het dan samen met een dierenarts-voedingsdeskundige en met onberispelijke hygiëne. Zo niet, dan geeft een gekookt huisgemaakt rantsoen of een goede brok hem alles wat hij nodig heeft.

