Tips en advies

BARF voor honden: voordelen, risico’s en voorzorgen.

In het kort.

  • BARF voor honden is voeding op basis van rauw vlees, vlezige botten, orgaanvlees en een klein deel plantaardig voedsel, thuis bereid of kant-en-klaar gekocht.
  • Voorstanders schrijven er veel voordelen aan toe, maar het onderzoek bevestigt er maar één: een iets betere verteerbaarheid dan van sommige brokken.
  • Rauw vlees kan bacteriën bevatten die gevaarlijk zijn voor de hond en voor het hele gezin: in een Nederlands onderzoek bevatte meer dan de helft van de geanalyseerde BARF-producten uit de handel Listeria.
  • Zelfgemaakte BARF-rantsoenen zijn vaak onevenwichtig: 60 % van de in Duitsland onderzochte rantsoenen had minstens één onevenwicht in mineralen of vitaminen.
  • Kies je voor BARF, laat het rantsoen dan samenstellen door een dierenarts-voedingsdeskundige en hanteer strikte hygiëneregels in de keuken.

Bakken vol rauw vlees, vlezige botten, orgaanvlees: BARF spreekt steeds meer baasjes aan, die ervan overtuigd zijn dat hun hond zo natuurlijker eet, dichter bij het menu van zijn voorouders. Maar wat zegt de wetenschap over rauwvoeding? Deze gids hoort bij ons dossier over voeding voor honden. Je leest wat BARF is, wat we weten over de voordelen en de risico’s, en welke voorzorgen je neemt als je deze weg kiest.

Wat is BARF?

BARF is de Engelse afkorting van “Biologically Appropriate Raw Food” (biologisch passend rauw voedsel), soms ook uitgelegd als “Bones and Raw Food” (botten en rauw voedsel). De methode werd begin jaren negentig bekend door de Australische dierenarts Ian Billinghurst. Het uitgangspunt: de hond voeden als een carnivoor, met rauwe, onbewerkte producten.

Een BARF-rantsoen bestaat meestal uit:

  • rauw vlees (spier): rund, gevogelte, lam, vis…
  • rauwe vlezige botten, voor het calcium: bijvoorbeeld kippenvleugels of kippenkarkassen;
  • orgaanvlees: lever, nieren, hart;
  • een klein deel gemixte groenten en fruit, soms aangevuld met oliën of supplementen.

De verhoudingen verschillen per methode. BARF kun je thuis bereiden of kopen als diepgevroren rauwe menu’s in de winkel.

De veronderstelde voordelen: wat zegt het onderzoek?

Voorstanders van BARF schrijven het veel voordelen toe: een glanzendere vacht, schonere tanden, minder volumineuze ontlasting, meer energie, een sterker immuunsysteem. Een overzicht van Amerikaanse diervoedingsdeskundigen bracht de stand van zaken in kaart[1]:

  • Er is maar één voordeel gedocumenteerd: een iets betere verteerbaarheid dan van sommige voeding uit de handel. Of dat verschil effect heeft op de gezondheid van de hond, weten we niet.
  • De andere voordelen zijn niet aangetoond: ze berusten vooral op ervaringen van baasjes.
  • Het wolfargument is zwak: door de domesticatie is de spijsvertering van de hond veranderd en verder af komen te staan van die van zijn wilde voorouder.

De conclusie van de auteurs is duidelijk: met de huidige kennis wegen de risico’s zwaarder dan de minimale voordelen.

Ontsnappingsdrang

Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.

Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.

Ontdek de tracker
Gps-tracker aan een hondenhalsband

De risico’s van rauwvoeding

Bacteriën en parasieten

Rauw vlees kan besmet zijn met bacteriën zoals salmonella, E. coli of Listeria. De hond kan er ziek van worden, maar kan ze ook zonder zichtbare klachten bij zich dragen en via speeksel of ontlasting overdragen op zijn omgeving. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht analyseerden 35 diepgevroren BARF-producten die in Nederland werden verkocht[2]:

Bacterie of parasiet Besmette producten
Listeria monocytogenes 54 % (19 van de 35)
E. coli O157:H7 23 % (8 van de 35)
Salmonella 20 % (7 van de 35)
Toxoplasma gondii 6 % (2 van de 35)

Deze producten werden diepgevroren verkocht: invriezen is dus niet genoeg om deze micro-organismen te doden. Het risico geldt voor het hele huishouden, en vooral voor de kwetsbaarste mensen: jonge kinderen, zwangere vrouwen, ouderen of mensen met een verzwakte afweer.

Voedingsonevenwichtigheden

Een volledig rauw rantsoen samenstellen is moeilijker dan het lijkt. Een Duits onderzoek analyseerde 95 BARF-rantsoenen die baasjes zelf hadden samengesteld: 60 % had minstens één belangrijk onevenwicht[3]. De vaakst voorkomende:

  • jodium: ongeveer de helft van de rantsoenen leverde er te weinig van;
  • zink en koper: vaak onvoldoende;
  • calcium: in sommige rantsoenen te weinig, met een scheve verhouding tussen calcium en fosfor, of juist te veel als er te veel botten in zitten;
  • vitamine A: onvoldoende in een kwart van de rantsoenen.

Deze tekorten sluipen er ongemerkt in: een hond kan maandenlang in topvorm lijken voordat er klachten ontstaan.

Botten

Rauw of gekookt: botten kunnen tanden breken en een verstopping of een perforatie van het maag-darmkanaal veroorzaken[1]. Gekookte botten, die brozer zijn, moet je in alle gevallen vermijden, zoals ook onze lijst met verboden voeding voor honden laat zien.

De alternatieven voor BARF

Voel je wel iets voor voeding die meer “van thuis” is, dan zijn er andere opties:

Het gekookte huisgemaakte rantsoen. Gekookt vlees, zetmeelrijke producten en groenten beperken het bacteriële risico, maar ook dit rantsoen moet in balans zijn en aangevuld worden: in onze gids over het huisgemaakte rantsoen voor honden lees je hoe.

Natvoer. Het is rijk aan vocht en smakelijk, en geschikt voor lastige eters of honden die weinig drinken: zie ons artikel over natvoer voor honden.

Brokken. Praktisch en volledig: ze blijven de eenvoudigste oplossing voor een evenwichtige voeding, mits je ze goed kiest. Onze tips voor het kiezen van hondenbrokken.

Welke voeding je ook kiest, de hoeveelheid telt even zwaar als de samenstelling: onze rantsoenrekenmachine geeft je een schatting die past bij de leeftijd, het gewicht en de activiteit van je hond.

BARF is geen ongegronde hype, maar de voordelen moeten nog bewezen worden, terwijl de risico’s goed gedocumenteerd zijn. Wil je je hond toch rauw voeren, doe het dan samen met een dierenarts-voedingsdeskundige en met onberispelijke hygiëne. Zo niet, dan geeft een gekookt huisgemaakt rantsoen of een goede brok hem alles wat hij nodig heeft.

Calculer la ration de mon chien

Veelgestelde vragen.

Is BARF goed voor de hond?

De veronderstelde voordelen (vacht, tanden, energie, afweer) zijn door onderzoek niet aangetoond, op een iets betere verteerbaarheid dan van sommige brokken na. De risico’s zijn daarentegen wel gedocumenteerd: bacteriële besmetting en voedingsonevenwichtigheden.

Is BARF gevaarlijk voor mensen?

Dat kan. Rauw vlees kan bacteriën bevatten zoals salmonella, Listeria of E. coli, die tijdens de bereiding of via de hond zelf op mensen kunnen overgaan. Jonge kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een verzwakte afweer lopen het meeste risico.

Mag een pup BARF eten?

Zonder begeleiding van de dierenarts raden we het af. Een pup in de groei is erg gevoelig voor onevenwichtigheden in calcium, fosfor en vitaminen, die in rauwe rantsoenen vaak voorkomen. Wil je hem rauw voeren, dan moet het rantsoen worden samengesteld door een dierenarts-voedingsdeskundige.

Kun je BARF en brokken combineren?

Dat kan, zolang het geheel in balans blijft en de totale hoeveelheid past bij wat de hond nodig heeft. Vraag je dierenarts om advies om de verhoudingen af te stemmen.

Doodt invriezen de bacteriën in rauw vlees?

Nee, niet allemaal. In het Nederlandse onderzoek hierboven werden de geanalyseerde producten diepgevroren verkocht en bevatten ze toch bacteriën zoals Listeria, E. coli of salmonella.

Bronnen en referenties

  1. Freeman L. M., Chandler M. L., Hamper B. A., Weeth L. P. — Current knowledge about the risks and benefits of raw meat-based diets for dogs and cats, Journal of the American Veterinary Medical Association, 2013 (doi.org)
  2. van Bree F. P. J. et al. — Zoonotic bacteria and parasites found in raw meat-based diets for cats and dogs, Veterinary Record, 2018 (rivm.openrepository.com)
  3. Dillitzer N., Becker N., Kienzle E. — Intake of minerals, trace elements and vitamins in bone and raw food rations in adult dogs, British Journal of Nutrition, 2011 (cambridge.org)

Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt het advies van een dierenarts niet. Vraag je dierenarts of een dierenarts-voedingsdeskundige om advies voordat je je hond op rauwvoeding zet.