- Een chronische ziekte sluipt erin en blijft: artrose, nierfalen, hartziekte, suikerziekte, hormonale stoornissen, epilepsie.
- Veel van deze ziekten komen vaker voor naarmate een hond ouder wordt, maar sommige beginnen al bij een jonge hond.
- Genezen kan niet altijd, maar regelmatige controles bij de dierenarts, een goed gevolgde behandeling en aangepaste gewoonten zorgen er vaak voor dat je hond er goed mee kan leven.
- Veel meer drinken, zonder reden afvallen, snel moe zijn, hoesten, stijf zijn: laat je dierenarts dit soort geleidelijke veranderingen weten.
Horen dat je hond een chronische ziekte heeft, is vaak een zwaar moment. Toch opent die uitslag ook de weg naar begeleiding: een behandeling, controles en aanpassingen in het dagelijks leven die hem een goede levenskwaliteit geven, soms jarenlang. Deze gids behandelt de belangrijkste chronische ziekten bij de hond, de tekenen die erop kunnen wijzen en hoe je hem thuis het best begeleidt, in overleg met je dierenarts.
Wat is een chronische ziekte?
Een chronische ziekte is een aandoening die blijft, langzaam verergert en langdurige controle vraagt. Anders dan een tijdelijke infectie verdwijnt ze niet na een paar dagen. De tekenen komen vaak geleidelijk, zo geleidelijk dat we ze soms gewoon aan de leeftijd toeschrijven.
Een voorbeeld: chronisch nierfalen wordt omschreven als een stoornis in de werking of de opbouw van de nieren die langer dan drie maanden aanhoudt[2]. De behandeling is er dan niet op gericht de nieren te “herstellen”, maar het verloop te vertragen en de hond comfortabel te houden.
De belangrijkste chronische ziekten bij de hond
Artrose en dysplasie
Bij artrose slijt het kraakbeen in de gewrichten geleidelijk af. Het treft vooral oudere honden, maar kan eerder beginnen na een ongeval of bij een hond met dysplasie, een afwijkende vorm van de heup of de elleboog die bij sommige grote rassen vaak voorkomt. De tekenen komen sluipend: stijfheid bij het opstaan, aarzelen om in de auto te springen, af en toe mank lopen, kortere wandelingen.
De aanpak combineert pijnbestrijding via de dierenarts, gewichtsbeheersing en beweging die past bij wat hij aankan. Van de onderzochte supplementen en voeders wijst de gebundelde analyse van studies die Barbeau-Grégoire en collega’s in 2022 publiceerden op een duidelijke werking van omega-3-vetzuren uit vis tegen artrosepijn[4]. Lees ook onze artikelen over artrose bij de hond, heupdysplasie en het gewrichtssupplement.
Nierfalen
De nieren filteren het bloed en scheiden afvalstoffen uit. Werken ze minder goed, dan kan de hond meer drinken en plassen, zijn eetlust verliezen, braken, een slechte adem krijgen of moe lijken, aldus de Morris Animal Foundation. Eenmaal begonnen neemt het verlies van nierfunctie meestal verder toe. Voeding is een pijler van de behandeling: aangepast voer beperkt onder meer fosfor en zout en levert eiwitten van goede kwaliteit in matige hoeveelheid[2]. Lees ons artikel over nierfalen bij de hond.
Hartziekten
Degeneratieve mitralisklepziekte is goed voor een groot deel van de hartziekten bij honden: ongeveer 75 % van de gevallen in klinieken in Noord-Amerika, volgens de consensus van het ACVIM. De ziekte komt vaker voor bij honden onder de 20 kg en wordt met de leeftijd steeds gewoner[1]. Meestal hoort de dierenarts jaren voordat er mogelijk tekenen van hartfalen komen al een hartruis[1]. Daarom is het zinvol dat het hart bij elk bezoek wordt beluisterd. Hoesten, kortademigheid, snel ademen in rust of moeheid bij inspanning zijn reden om naar de dierenarts te gaan. Lees ons artikel over hartfalen bij de hond.
Suikerziekte
Bij suikerziekte zit er te veel suiker in het bloed. Bij honden uit het zich vaak in veel dorst en veel plassen, een toegenomen eetlust en vermageren. De behandeling bestaat vooral uit insuline[5], met voeding en vaste tijden. De eigenaar speelt een hoofdrol: de injecties geven, de tekenen van een slecht ingestelde suikerziekte herkennen en vaak ook thuis meten[5]. Lees ons artikel over suikerziekte bij de hond.
Hormonale stoornissen: Cushing en Addison
Het syndroom van Cushing komt door te veel cortisol, een hormoon dat de bijnieren aanmaken. Het kan zich uiten in meer dorst en eetlust, een dikke buik, haarverlies of een dunne huid. De ziekte van Addison is het tegenovergestelde: een tekort aan deze hormonen. De tekenen, zoals moeheid, spijsverteringsproblemen of zwakte, zijn vaak vaag en wisselend, waardoor de ziekte moeilijk te herkennen is. Lees onze artikelen over het syndroom van Cushing en de ziekte van Addison.
Alvleesklierontsteking
De alvleesklier speelt een rol bij de vertering. Als ze ontstoken raakt, spreken we van pancreatitis: dat kan plotseling gebeuren of steeds terugkomen. De hond braakt dan onder meer, heeft buikpijn en eet slecht. Een erg vette maaltijd wordt vaak als oorzaak genoemd. Lees ons artikel over alvleesklierontsteking bij de hond.
Epilepsie
Epilepsie kenmerkt zich door steeds terugkerende aanvallen met stuipen. Volgens de internationale werkgroep van dierenartsen voor epilepsie spreken we van epilepsie als de hond minstens twee aanvallen zonder aanleiding heeft gehad, met minstens 24 uur ertussen[3]. Als er geen oorzaak wordt gevonden, heet het idiopathische epilepsie: de eerste aanvallen tussen 6 maanden en 6 jaar zijn een van de aanwijzingen daarvoor[3]. Een aanval die langer dan een paar minuten duurt, of aanvallen die op elkaar volgen, zijn spoedgevallen. Lees ons artikel over epilepsie bij de hond.
Tumoren
Tumoren komen vaker voor bij oudere honden, maar niet alle zijn kwaadaardig. Een bult die verschijnt of groter wordt, een wond die niet geneest of onverklaard gewichtsverlies zijn reden voor onderzoek. Hoe eerder een knobbel wordt bekeken, hoe meer opties er zijn. Lees ons artikel over tumoren bij de hond.
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
De gemeenschappelijke tekenen waar je alert op moet zijn
Deze ziekten verschillen sterk, maar een aantal tekenen komt vaak terug. Geen enkel teken is genoeg om een conclusie te trekken, maar elk is het waard om aan je dierenarts te melden als het aanhoudt.
| Wat je merkt | Komt onder meer voor bij |
|---|---|
| Hij drinkt en plast veel meer | Nierfalen, suikerziekte, syndroom van Cushing |
| Hij valt zonder reden af | Nierfalen, suikerziekte, tumoren |
| Hij hoest, is kortademig, wordt snel moe | Hartziekte |
| Hij is stijf bij het opstaan, loopt mank, aarzelt om te springen | Artrose, dysplasie |
| Hij braakt steeds opnieuw, heeft buikpijn | Alvleesklierontsteking, nierfalen, ziekte van Addison |
| Hij krijgt aanvallen, valt om en maakt oncontroleerbare bewegingen | Epilepsie |
Wil je de alarmsignalen herkennen en weten wanneer je moet handelen, lees dan onze pagina is mijn hond ziek en onze artikelen over de hond die veel drinkt en de hond die hoest.
Je hond dagelijks begeleiden
Regelmatige controles bij de dierenarts
Een chronische ziekte verandert: de behandeling moet soms worden bijgesteld. Regelmatige controles, bijvoorbeeld bloedonderzoek of een bloeddrukmeting, maken het mogelijk de aanpak aan te passen. Noteer tussen twee bezoeken wat je ziet: eetlust, dorst, energie, slaap en eventuele aanvallen. Die gegevens helpen je dierenarts.
Een behandeling die je trouw volgt
Een langdurige behandeling werkt alleen als je hem die regelmatig en in de juiste dosis geeft. Wil je hond zijn tabletten niet innemen, dan maken een paar eenvoudige tips om een hond een tablet te geven het je misschien makkelijker. Stop nooit met een behandeling zonder het advies van je dierenarts.
Aangepaste voeding
Bij verschillende chronische ziekten hoort een speciaal voer dat de dierenarts voorschrijft, vooral bij nierfalen of suikerziekte. In alle gevallen telt een gezond gewicht: overgewicht belast de gewrichten en maakt sommige ziekten lastiger. In onze gids over senior hondenbrokken lees je alles over de voeding van een oudere hond.
Aangepaste beweging en comfort
Regelmatige beweging op zijn eigen tempo houdt zijn spieren en zijn humeur op peil. Een dikke mand, antislipmatten, een oprijplank voor de auto: zulke kleine aanpassingen verlichten het leven van een hond met artrose.
Houvasten voor het gesprek met je dierenarts. Bij een chronische ziekte kan het nuttig zijn te weten hoe de activiteit van je hond zich week na week ontwikkelt. Voor honden vanaf 5 kg geeft de gps-tracker van Jagger Lewis je richtpunten over zijn actieve en rustige uren. Het zijn aanwijzingen om met je dierenarts te bespreken, want alleen die kan oordelen over het verloop van de ziekte en de behandeling.
Verder lezen
Veel chronische ziekten komen voor bij oudere honden: onze tips vind je in de gids over de oude hond. Voor besmettelijke ziekten en parasieten lees je onze gids over ziekten bij de hond.



