Tips en advies

Mag een hond druiven eten? Nee, ze zijn giftig.

Rédaction      Raisin toxique pour le chien : risques d’intoxication, danger d’insuffisance rénale et précautions à prendre pour protéger son chien après l’ingestion de raisins frais ou secs.
  • Druiven zijn giftig voor honden, vers of gedroogd: ze kunnen acuut nierfalen veroorzaken, soms met de dood als gevolg.
  • Er is geen veilige hoeveelheid bekend: elke hond reageert anders en een paar druiven kunnen genoeg zijn.
  • Welke stof het veroorzaakt, is niet vastgesteld, maar wijnsteenzuur geldt nu als de belangrijkste aanwijzing.
  • De eerste tekenen (braken, diarree) verschijnen binnen 6 tot 12 uur; de nieren raken in 1 tot 3 dagen beschadigd.
  • De juiste reflex: bel meteen je dierenarts, ook bij een paar druiven en ook als je hond gezond lijkt.

Druiven lijken onschuldig fruit: gezond voor ons, makkelijk te delen, vaak binnen handbereik in de fruitschaal. Voor een hond horen ze toch bij het gevaarlijkste voedsel, en bij het verraderlijkste, want de vergiftiging zie je niet meteen. Dit artikel, een aanvulling op onze lijst met verboden voedsel voor honden, zet op een rij wat we weten, wat we nog niet weten en wat je moet doen.

Waarom zijn druiven giftig voor honden?

Lang was de giftigheid van druiven een raadsel voor dierenartsen: de gevolgen voor de nieren waren bekend, maar niet welke stof ze veroorzaakte.

De sterkste aanwijzing is nu wijnsteenzuur, dat van nature in druiven zit. Ze werd sterker door een reeks gevallen uit 2022: zes honden kregen acuut nierfalen nadat ze wijnsteenpoeder (een ingrediënt voor gebak en zelfgemaakte klei) of tamarinde hadden gegeten, twee producten die rijk zijn aan wijnsteenzuur. De nierbeschadiging leek op wat na het eten van druiven wordt beschreven[2]. Een hond breekt dit soort zuur slecht af, waardoor het zich zou ophopen in de cellen van de nieren.

Het blijft een hypothese, gebaseerd op een klein aantal gevallen. Maar ze verklaart een oude vaststelling goed: de hoeveelheid wijnsteenzuur verschilt van druif tot druif, waardoor sommige honden sterk reageren op een kleine hoeveelheid terwijl andere gespaard lijken te blijven.

Vers, gedroogd, verwerkt: alle vormen zijn gevaarlijk

Het gevaar beperkt zich niet tot de tros op tafel. Ook deze vormen vallen eronder:

  • rozijnen, ook krenten en sultana’s: ze bevatten per gewicht meer vrucht dan verse druiven;
  • bereidingen waar ze in zitten: muesli, graanrepen, cake, rozijnenbrood, brioche, mendiants, feestgebak;
  • de druivenstruik in de tuin, waarvan gevallen trossen aan het eind van de zomer sommige honden aantrekken.

Koken maakt druiven niet onschadelijk: de rozijnen in een cake blijven gevaarlijk.

Ontsnappingsdrang

Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.

Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.

Ontdek de tracker
Gps-tracker aan een hondenhalsband

Waarom er geen veilige hoeveelheid bekend is

Bij chocolade kun je een giftige dosis schatten aan de hand van de soort chocolade en het gewicht van de hond. Bij druiven kan dat niet: het gehalte aan giftige stof verschilt per vrucht, en de gevoeligheid per hond[1]. Het Merck Veterinary Manual noemt een mogelijk risico voor de nieren vanaf ongeveer één druif per 4,5 kg lichaamsgewicht, dus twee druiven voor een hond van 10 kg. Dat is geen veiligheidsgrens: het laat vooral zien dat een heel kleine hoeveelheid kan volstaan.

De enige betrouwbare regel is dus eenvoudig: geen druiven, in welke vorm ook, en bel je dierenarts zodra je weet of vermoedt dat je hond ze heeft gegeten, hoeveel het ook was.

De symptomen van druivenvergiftiging

De vergiftiging verloopt in meerdere fasen[1]:

  • binnen 6 tot 12 uur: braken, diarree; soms zitten er stukjes druif in het braaksel;
  • daarna: lusteloosheid, verlies van eetlust, buikpijn, zwakte, veel dorst, trillen;
  • na 1 tot 3 dagen: acuut nierfalen. De hond plast steeds minder en daarna helemaal niet meer. In dat stadium zijn de vooruitzichten zeer slecht.

Er kunnen ook neurologische verschijnselen optreden. Een Zwitserse studie bij 15 honden die met een druivenvergiftiging in de kliniek lagen, zag duidelijke neurologische stoornissen (verwardheid, evenwichtsverlies) bij 11 van hen; 8 honden overleefden het[3]. Deze cijfers gaan over ernstige gevallen, behandeld in een gespecialiseerde dierenkliniek: ze zeggen niets over alle gevallen van opname, maar laten zien hoe ernstig de vergiftiging kan zijn.

De valkuilen van elke dag

De meeste druivenvergiftigingen gebeuren per ongeluk, in heel gewone situaties:

  • de fruitschaal op de salontafel, op snuithoogte;
  • de tussendoortjes van kinderen, die graag hun rozijnen of graanrepen delen;
  • feestdagen, met hun cakes, brioches en mendiants;
  • de tuin, in de druivenoogst of onder een druivenstruik tegen een pergola.

Deel je graag een stukje fruit met je hond, dan zijn er andere keuzes, in kleine hoeveelheid: in onze gids over snacks voor honden staan de veilige opties.

Druiven horen bij het voedsel waarbij je volledig voorzichtig moet zijn: geen veilige dosis bekend, tekenen die laat komen en nierschade die onomkeerbaar kan zijn. Een snelle behandeling, voordat de symptomen verschijnen, geeft daarentegen de beste kansen. Bij de minste twijfel is er maar één reflex: het nummer van je dierenarts bellen.

Calculer la ration de mon chien

Veelgestelde vragen.

Kan één druif al ernstig zijn?

Dat is niet uitgesloten. Omdat het gehalte aan giftige stof per druif verschilt en de gevoeligheid per hond, kun je niet zeggen dat één druif onschuldig is, zeker niet voor een kleine hond. Bel je dierenarts: hij schat het risico in aan de hand van het gewicht van je hond en de opgegeten hoeveelheid.

Mijn hond heeft druiven gegeten maar heeft geen symptomen: moet ik naar de dierenarts?

Ja. In de eerste uren zijn er vaak geen symptomen, en dat betekent niet dat de hond buiten gevaar is. Juist vóór de tekenen verschijnen werkt de behandeling het best.

Zijn druivensap en wijn gevaarlijk?

Wijn is dat dubbel: behalve druiven bevat het alcohol, en ook dat is giftig voor honden[4]. Over druivensap zijn minder gegevens dan over de vrucht; geef het voor de zekerheid niet en meld elke inname bij de dierenarts.

Zijn rozijnen gevaarlijker dan verse druiven?

Per gewicht wel: bij het drogen verliest de druif zijn water, en een handvol rozijnen komt overeen met een veel grotere hoeveelheid vrucht. Rozijnen zijn ook makkelijker in grote aantallen op te eten en zitten verstopt in veel voedingsmiddelen.

Bronnen en referenties

  1. Merck Veterinary Manual — Grape, Raisin, and Tamarind Toxicosis in Dogs (merckvetmanual.com)
  2. Wegenast C.A. et al. — Acute kidney injury in dogs following ingestion of cream of tartar and tamarinds and the connection to tartaric acid as the proposed toxic principle in grapes and raisins, Journal of Veterinary Emergency and Critical Care, 2022 — verslag van Pet Poison Helpline (petpoisonhelpline.com)
  3. Schweighauser A. et al. — Toxicosis with grapes or raisins causing acute kidney injury and neurological signs in dogs, Journal of Veterinary Internal Medicine, 2020 (boris.unibe.ch)
  4. ASPCA Animal Poison Control — People Foods to Avoid Feeding Your Pets (aspca.org)

Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt het advies van een dierenarts niet. Heeft je hond druiven gegeten, vers of gedroogd, neem dan meteen contact op met je dierenarts of de dierenspoedpost.