- Dermatitis is een ontsteking van de huid. Bij de hond uit ze zich vooral in jeuk, roodheid, bultjes of kale plekken.
- De meest voorkomende vormen zijn vlooienallergiedermatitis, atopische dermatitis, die met de omgeving samenhangt, en reacties op voeding.
- Atopische dermatitis begint vaak vóór de leeftijd van 3 jaar, bij honden die vooral binnen leven, en treft graag de voorpoten en de binnenkant van de oren.
- Ze wordt bevestigd door uitsluiting, als andere sporen zijn afgevallen. Een strikt eliminatiedieet van minstens 8 weken kan nodig zijn om een voedselallergie op te sporen.
- Ze wordt zelden “voorgoed” genezen, maar is goed onder controle te houden met opvolging door de dierenarts en regelmatige huidverzorging.
Krabt je hond zich, wordt zijn huid rood, komen er bultjes of korsten, en valt bij de dierenarts het woord “dermatitis”? Die term dekt meerdere huidziekten met verschillende oorzaken. Ze goed begrijpen helpt je de behandeling te volgen en je hond op lange termijn te verlichten. Deze gids stelt je de belangrijkste vormen van dermatitis bij de hond voor, de tekenen die ze onderscheiden, de werkwijze van de dierenarts en de juiste reflexen in het dagelijks leven.
Wat is dermatitis bij de hond?
Het woord dermatitis betekent gewoon “ontsteking van de huid”. Het is niet één ziekte, maar een reactie van de huid die veel oorzaken kan hebben: parasieten, allergie, infectie, contact met een prikkelende stof. De tekenen lijken vaak op elkaar: jeuk, roodheid, kleine bultjes, korsten, haarverlies, een verdikte of donkere huid als het probleem blijft duren.
Daarom werkt de dierenarts stap voor stap en sluit hij de mogelijke oorzaken een voor een uit. ICADA, een internationale groep experts op het gebied van dierlijke allergieën, noemt bij een hond die zich krabt als belangrijkste sporen: parasieten (vlooien, schurft, demodex, luizen), infecties met bacteriën en gisten, allergieën en, zeldzamer, bepaalde huidtumoren.
De belangrijkste vormen van dermatitis bij de hond
Vlooienallergiedermatitis
Ze behoort tot de zeer vaak voorkomende oorzaken. Bij een allergische hond volstaat het speeksel van een paar vlooien om hevige jeuk uit te lokken. De Europese richtlijn van ESCCAP plaatst de rode, kale plekken vooral in het gebied van de rug dicht bij de staart, met een mogelijke uitbreiding naar de dijen en de onderkant van het lichaam[3]. De behandeling berust op strikte parasietbestrijding, voor alle dieren in huis en voor de omgeving. Onze tips over vlooien bij de hond leggen uit hoe je ze kwijtraakt.
Atopische dermatitis
Atopische dermatitis is een ontstekingsziekte met een erfelijke component, en komt in het algemeen voort uit overgevoeligheid voor deeltjes uit zijn leefomgeving, voorop huisstof en pollen. Geen enkel teken herkent haar op zichzelf. Dierenartsen steunen op criteria, de criteria van Favrot, die in de richtlijnen van ICADA zijn overgenomen. Daartoe behoren[1]:
- eerste tekenen vóór de leeftijd van 3 jaar;
- een hond die vooral binnen leeft;
- chronische of herhaalde gistinfecties;
- aangedane voorpoten, en de binnenkant van de oren;
- de oorrand en de onderrug daarentegen gespaard.
De aangedane zones verschillen ook per ras: de oogleden en plooien bij de Franse bulldog, de ellebogen en achterpoten bij de Duitse herder, de oren bij de boxer, bijvoorbeeld. De jeuk kan seizoensgebonden zijn, als pollen in het spel zijn, of het hele jaar aanwezig met de huisstofmijt.
Reacties op voeding
Een voedselallergie of -intolerantie kan dezelfde tekenen geven als atopische dermatitis, of een bestaande dermatitis verergeren. Soms gaat ze gepaard met maag- en darmklachten. De enige manier om haar aan te tonen is een eliminatiedieet, voorgeschreven door de dierenarts. De richtlijnen van ICADA preciseren dat het strikt en exclusief moet worden gevolgd, minstens 8 weken, om in de meeste gevallen een verbetering te krijgen[1]. Geen koekjes, geen restjes, geen gearomatiseerde medicijnen zonder akkoord: de kleinste afwijking kan het resultaat vertekenen. Lees ons artikel over hypoallergene brokken.
Contactdermatitis
Ze komt zeldzamer voor en ontstaat door contact met een prikkelende of allergie veroorzakende stof: wasmiddel, shampoo, plant, het materiaal van een kleed of een voerbak. Ze treft vooral de weinig behaarde plekken die de grond raken: buik, binnenkant van de dijen, poten. Een ander schoonmaakmiddel of een andere slaapplek kan al genoeg zijn om het te verbeteren.
En eczeem?
Men spreekt vaak van “eczeem” voor een rode huid die jeukt, vocht afgeeft of korsten vormt. Bij de hond is het geen precieze ziekte: de term kan een atopische dermatitis dekken, een acute natte dermatitis zoals de hotspot, of een infectie. Een nattende plek die snel groter wordt, vraagt om een snel consult.
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
De complicaties: infecties en oorontstekingen
Een huid die door krabben is beschadigd, verdedigt zich minder goed. Bacteriën en gisten nestelen zich er gemakkelijk, met geur, bultjes, korsten of een vettige huid tot gevolg. Volgens de internationale richtlijnen, toegelicht door de Canadese veterinair infectioloog Scott Weese, zijn ze bijna altijd het gevolg van een ander probleem, meestal een allergie, en komen ze terug als dat niet wordt aangepakt[4]. Diezelfde richtlijnen zetten behandelingen op de huid, bijvoorbeeld antiseptische shampoos, op de eerste plaats, vóór antibiotica in tabletten[4].
De oren zijn bij allergische honden vaak aangedaan: terugkerende oorontstekingen, oren die slecht ruiken, een hond die met zijn kop schudt. Lees: oorontsteking bij de hond.
De behandeling van dermatitis
De behandeling hangt van de oorzaak af. Bij atopische dermatitis adviseren Olivry en de ICADA-groep meerdere aanpakken te combineren[2]:
- Bij een opvlamming: zoek en verwijder wat haar heeft uitgelokt (vlooien, infectie, voeding), baad de hond met een milde shampoo en verlicht de jeuk met een behandeling die de dierenarts voorschrijft.
- Op lange termijn: identificeer en vermijd de uitlokkende factoren, zorg voor een goede hygiëne van huid en vacht, soms met vaker baden en extra essentiële vetzuren.
- Om opvlammingen te spreiden: immunotherapie, een soort desensibilisatie op basis van allergietests, en bepaalde regelmatige plaatselijke behandelingen.
Het behandelplan verschilt van hond tot hond en, bij dezelfde hond, per periode[2]. Regelmatige opvolging met je dierenarts maakt bijsturen mogelijk. Over omega-3-vetzuren gaat een artikel over zalmolie voor honden, en over allergieën in het algemeen lees je meer in ons artikel over allergieën bij de hond.
Wanneer maak je een afspraak bij de dierenarts?
Een tijdelijke roodheid na een wandeling kan vanzelf verdwijnen. Andere situaties rechtvaardigen daarentegen een consult zonder lang te wachten:
- jeuk die hem uit zijn slaap houdt of langer dan een paar dagen duurt;
- wonden, korsten, vochtafscheiding of een ongewone geur van de huid;
- haarverlies dat zich uitbreidt;
- rode, vuile oren of oren waarmee hij vaak schudt;
- opvlammingen die elk seizoen terugkomen ondanks de gebruikelijke verzorging.
Noteer ter voorbereiding de datum waarop de tekenen begonnen, de aangedane zones, het voer, de gebruikte antiparasitaire middelen en wat de jeuk lijkt te verergeren of te verlichten. Een paar foto’s die je in de loop van de dagen neemt, helpen je dierenarts ook om de ontwikkeling te beoordelen.
In het dagelijks leven: de juiste reflexen
- Houd een regelmatige bescherming tegen parasieten aan, voor alle dieren in huis.
- Gebruik alleen shampoos voor honden, mild of voorgeschreven, en droog je hond goed, vooral in de huidplooien.
- Was zijn slaapplek regelmatig op hoge temperatuur en ventileer het huis.
- Houd zijn poten in het pollenseizoen na de wandeling onder water.
- Volg het eliminatiedieet strikt als het is voorgeschreven.
- Noteer de opvlammingen, het seizoen en wat eraan voorafging: dat schrift helpt je dierenarts de behandeling bij te sturen.
Overheerst de jeuk, dan biedt de pagina mijn hond krabt veel een aanpak stap voor stap.
Opvlammingen in de tijd volgen. Dermatitis verloopt in fasen. Vanaf 5 kg volgt de gps-tracker van Jagger Lewis week na week zijn activiteit en de kwaliteit van zijn nachten: een aanvulling op je schrift met opvlammingen, om te delen met je dierenarts, die de behandeling bijstuurt.
Voor alle huidaandoeningen vind je het overzicht van huidproblemen bij de hond.




