- Over de grond rollen is een natuurlijk gedrag, nauw verbonden met de reukzin, het best ontwikkelde zintuig van de hond.
- Er worden meerdere verklaringen gegeven: de eigen geur maskeren, een geur meenemen naar de groep, of gewoon plezier. Specialisten zijn het niet eens over de belangrijkste.
- Rollen in schoon gras is ongevaarlijk. In uitwerpselen, kadavers of chemische producten leid je hem er beter van af met terugroepen en “laat maar”.
- Een hond die onophoudelijk rolt of zich wrijft, terwijl hij krabt, kan last hebben van jeuk: bespreek het met je dierenarts.
Hij draaft rustig voort, blijft plotseling staan, snuffelt intens… en gooit zich dan op zijn rug, kronkelt van genot met zijn poten in de lucht. Soms in vers gras, vaak in het meest stinkende wat er op het pad ligt. De hond die tijdens de wandeling rolt, doet zijn baasje evengoed glimlachen als wanhopen. Toch heeft dit gedrag oude wortels en wordt het grotendeels verklaard door de plaats die de reukzin in zijn leven inneemt. Dit weten we, dit blijft omstreden, en zo reageer je.
De wereld van geuren, sleutel tot het gedrag
Een buitengewone reukzin
Een hond heeft tot 300 miljoen reukreceptoren in zijn neus, tegenover ongeveer 6 miljoen bij de mens, en het deel van zijn hersenen dat geuren analyseert, is naar verhouding ongeveer 40 keer groter dan het onze[1]. Deze veelgenoemde cijfers zijn schattingen, maar ze geven een idee van het verschil: je hond neemt de wereld eerst waar via zijn neus.
Het orgaan van Jacobson
Naast zijn neus heeft de hond een vomeronasaal orgaan, ook wel het orgaan van Jacobson, aan de basis van de neusholtes. Het speelt een grote rol bij het waarnemen van feromonen, de chemische boodschappen tussen individuen[2]. Likt of knabbelt je hond ergens aan nadat hij er lang aan heeft gesnuffeld, dan probeert hij misschien die moleculen naar dat orgaan te brengen.
Geuren, een bron van informatie
Voor een hond is een geur een goudmijn aan informatie: wie er langs is gekomen, sinds wanneer, in welke staat. Daarom zijn wandelingen zo belangrijk voor hem, en blijft hij zo vaak staan om te snuffelen. Rollen hoort bij die intense verhouding tot de wereld van geuren.
Waarom rolt mijn hond over de grond?
Wetenschappers hebben dit gedrag beschreven als “scent-rubbing”: de hond snuffelt aan een geurbron, wrijft er zijn kop of schouders tegenaan, en dan zijn rug en achterwerk. Maar de precieze functie blijft omstreden en er is geen consensus bereikt[2]. Dit zijn de belangrijkste hypotheses.
Zijn roofdiergeur maskeren
Dit is de meest genoemde verklaring: de voorouders van de hond zouden zich met sterke geuren, zoals uitwerpselen van planteneters of kadavers, hebben ingewreven om hun eigen geur te maskeren en hun prooi makkelijker te benaderen. De psycholoog Stanley Coren, specialist in hondengedrag, vindt haar het meest aannemelijk[3]. Anderen betwisten haar: wolven zijn geen jagers die op de loer liggen, en veel prooien reageren meer op beweging dan op geur[4].
Een geur meenemen naar zijn groep
Een andere hypothese zegt dat de hond een interessante geur “meeneemt” naar zijn sociale groep, als informatie om te delen. Sommige specialisten zien daarin de sterkste verklaring[4], anderen twijfelen: als dat zo was, zouden de andere leden van de groep het spoor van hun soortgenoot moeten volgen, wat meestal niet wordt gezien[3].
Zijn eigen geur achterlaten?
Vaak hoor je dat de hond rolt om een plek met zijn geur te “markeren”. Dat idee is omstreden: de hond rolt vooral met zijn rug en schouders, die niet zijn belangrijkste geurklieren dragen, en hij heeft veel doeltreffender manieren om te markeren, zoals urine. Het blijft dus onwaarschijnlijk als hoofdverklaring.
Gewoon plezier
De hond lijkt vaak echt plezier te hebben in rollen: op een frisse grasmat, in gras dat nat is van de dauw, in warm zand. Sterke en ongewone geuren kunnen ook een bron van prikkeling zijn. Een hond die enthousiast rolt, met een soepel lichaam en een open bek, drukt vooral zijn welzijn uit.
Zijn rug krabben
Soms probeert hij gewoon jeuk te verlichten op een plek die hij met zijn poten niet bereikt. Gebeurt het vaak, zie dan het onderdeel “Wanneer maak je je zorgen?” hieronder.
| Waar hij rolt | Meest waarschijnlijke verklaring | Wat te doen? |
|---|---|---|
| Vers gras, droge aarde, zand | Plezier, ontspanning, krabben | Laten gaan |
| Uitwerpselen van planteneters (paardenmest, koeienvlaaien) | Aantrekkingskracht van sterke geuren | Terugroepen voor hij zich erin gooit |
| Poep van andere honden of van een vos | Aantrekkingskracht van sterke geuren, sociaal belang | Hem ervan afleiden; een bad als het al gebeurd is |
| Kadavers, vis | Zeer sterke en ongewone geur | Op afstand houden: risico op parasieten en bacteriën |
| Behandelde plekken, onbekende producten | Nieuwe geur | Meteen weghalen, afspoelen, advies van de dierenarts bij twijfel |
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
Hij rolt vlak na het bad
Dit is een van de frustrerendste momenten voor baasjes. Een veelgenoemde verklaring: de shampoo vervangt zijn geur door een parfum dat hem vreemd is, en hij probeert een vertrouwdere geur terug te krijgen. Die verklaring is niet aangetoond, maar ze past bij het belang van geuren voor hem. Daar komt waarschijnlijk het simpele plezier bij van zichzelf drogen door te wrijven.
- Gebruik een milde shampoo, geschikt voor honden en met weinig geur.
- Droog hem grondig af met een handdoek.
- Houd hem binnen, op een kleed of een handdoek, tot hij droog is.
- Baad hem niet te vaak: een bad is alleen nodig als hij echt vies is of ergens twijfelachtigs in heeft gerold.
Om zijn vacht tussen twee baden goed te onderhouden, lees je onze gids over het trimmen van honden.
Wanneer maak je je zorgen?
Gevaarlijke stoffen
- Pesticiden, onkruidverdelgers, kunstmest: komen vaak voor in sommige parken, tuinen en akkerranden, en kunnen via de huid worden opgenomen of worden ingeslikt als de hond zichzelf likt.
- Chemische producten: werkzaamheden, braakliggende terreinen, parkeerplaatsen waar autovloeistoffen zoals antivries kunnen liggen, die zeer giftig zijn.
- Kadavers van dieren: risico op parasieten en bacteriën.
- Uitwerpselen: ze kunnen parasieten en bacteriën bevatten; daarna is een bad nodig.
Heeft je hond in een onbekend product gerold, spoel hem dan overvloedig af met lauw water, laat hem zichzelf niet likken en bel je dierenarts bij de minste twijfel.
Jeuk en huidproblemen
Een hond die herhaaldelijk op zijn rug of flanken rolt of zich wrijft, vooral thuis, kan last hebben van jeuk: allergieën, vlooien of andere uitwendige parasieten, een infectie of huidirritatie. Gaat het gepaard met krabben, haarverlies, roodheid of wondjes, raadpleeg dan je dierenarts, en lees ons artikel mijn hond krabt veel.
Ongewoon gedrag
Rolt je hond heel repetitief, zonder bijzondere geur, is het moeilijk hem te onderbreken en lijkt het met stress samen te hangen, bespreek het dan met je dierenarts, die je kan doorverwijzen naar een gedragsprofessional.
Hoe reageer je?
Laten gaan als het onschuldig is
Rollen in schoon gras of droge aarde is niet gevaarlijk. Je hond zijn natuurlijke gedrag laten uiten draagt bij aan zijn welzijn: een wandeling waarop hij kan snuffelen en verkennen is veel rijker voor hem. Accepteer dat hij soms wat vies thuiskomt. Om afwisseling te brengen, ontdek je de activiteiten om met je hond te delen.
Anticiperen dankzij zijn lichaamstaal
Rollen kondigt zich bijna altijd aan:
- hij ontdekt een geur en gaat erheen, met zijn neus op de grond;
- hij snuffelt intens, lang, op dezelfde plek;
- hij laat zijn kop en schouder naar de grond zakken, klaar om zich te laten vallen.
Bij stap 2 moet je ingrijpen: roep hem vrolijk en beloon hem royaal als hij komt. De methode vind je in ons artikel om je hond terugroepen aan te leren. Een goed aangeleerd “laat maar” is ook erg nuttig. In risicogebieden (weilanden, bossen met wild, stranden) houd je hem aan de lijn.
Niet uitschelden
Achteraf uitschelden heeft geen zin: hij maakt de koppeling niet. Breng hem rustig weg en zet in op anticiperen en belonen.
De snelle schoonmaak
Ondanks je voorzorgen zal hij waarschijnlijk toch een keer in iets weinig appetijtelijks rollen. Houd in de auto of in je tas:
- doekjes voor honden, zonder alcohol;
- een microvezeldoek;
- een fles water voor een eerste spoeling;
- een hondenshampoo thuis, voor een echt bad als dat nodig is.
Houd hem tijdens de wandeling in het oog
Een hond die een geur volgt, kan verder weglopen dan voorzien, vooral in het bos of op het platteland. Met een gps-tracker weet je waar hij is als hij buiten je zicht gaat. De gps-tracker van Jagger Lewis draagt hij vanaf 5 kg: hij belet niet dat hij in een kadaver rolt, maar helpt je hem snel terug te vinden.
Rollen is maar een van de vele gedragingen waarmee je hond de wereld verkent. Om de andere beter te begrijpen, lees je onze gids over hondentaal, en ontdek je ook waarom sommige honden poep eten.
