Tips en advies

Wratten bij de hond. Wat onschuldig is, en wanneer je naar de dierenarts gaat.

Verrues chez le chien. Distinguer le bénin, savoir quand consulter.
  • De echte wratten van de hond zijn papillomen, kleine goedaardige uitgroeisels door een hondenpapillomavirus. Ze komen vooral voor bij jonge honden, in de bek, op de lippen of in het gezicht.
  • Bij een gezonde jonge hond verdwijnen ze meestal binnen enkele weken tot enkele maanden vanzelf.
  • Bij een oudere hond is wat je een “wrat” noemt vaak een andere kleine huidtumor, in de meeste gevallen goedaardig, maar niet altijd.
  • Met het blote oog kun je een goedaardige bult niet van een kwaadaardige tumor onderscheiden. Elke nieuwe bult verdient een bezoek aan de dierenarts, die een eenvoudig monster kan nemen.
  • Knip, brand of bind een wrat nooit zelf af.

Terwijl je je hond aait, voel je een klein bultje op zijn huid, of zie je roze uitgroeisels in zijn bek? Het woord “wrat” dient zich vanzelf aan, en met dat woord een vraag: is het ernstig? Meestal niet. Maar achter dat woord zitten verschillende werkelijkheden, afhankelijk van de leeftijd van de hond en het uiterlijk van de plek. Zo vind je je weg en weet je wanneer je naar de dierenarts gaat.

Wat is een wrat bij de hond?

Strikt genomen is een wrat een papilloom: een goedaardig uitgroeisel van de huid of de slijmvliezen dat door een papillomavirus wordt veroorzaakt. Bij de hond bestaan veel papillomavirussen. Iyori en collega’s herinneren eraan dat zes klinische vormen met deze virussen zijn in verband gebracht: in de bek, genitaal, verheven op de huid, ingestulpt op de huid, op de voetzolen en als gepigmenteerde plaques[2].

In het dagelijks taalgebruik spreek je ook van een “wrat” bij elk klein bultje dat boven de huid uitsteekt, vooral bij oudere honden. Veel van die plekjes komen echter niet door een virus. Het kan gaan om kleine goedaardige tumoren van de huidklieren, om cysten, of soms om zorgelijker tumoren. Dat is precies de moeilijkheid.

De papillomen van jonge honden

Hoe zien ze eruit?

De MSD Veterinary Manual beschrijft uitgroeisels in de vorm van kleine vingertjes of draadjes, waarvan het oppervlak vaak aan bloemkool doet denken[1]. Ze verschijnen plotseling, groeien daarna en vermenigvuldigen zich snel. Ze zitten vooral:

  • in de bek, op het tandvlees, de tong of de binnenkant van de wangen;
  • op de lippen en rond de bek;
  • minder vaak op de huid van het gezicht, de oren of de poten.

Ze komen vooral voor bij jonge honden en pubers. De vorm in de bek, die met het hondenpapillomavirus type 1 samenhangt, is besmettelijk tussen honden. Het gaat door contact van hond op hond. Dat is geen reden om een jonge hond contact te ontzeggen: zijn socialisatie blijft essentieel. Je dierenarts vertelt je of je sommige nauwe contacten tijdelijk beter kunt vermijden.

Moet je ze behandelen?

Meestal niet. Volgens de MSD Veterinary Manual geneest de ziekte vaak vanzelf: de papillomen verdwijnen binnen enkele weken tot enkele maanden[1]. Voor de vorm in de bek noemen Iyori en collega’s een gebruikelijke duur van ongeveer vier weken tot de terugval. Die terugval lijkt samen te hangen met de afweerreactie van de hond tegen het virus.

Een behandeling kan worden overwogen als de papillomen talrijk zijn en het eten, kauwen of slikken hinderen. Het komt ook voor dat de hond tijdens het eten op een papilloom bijt, waarna het bloedt en ontstoken raakt. In die gevallen kan de dierenarts een deel ervan chirurgisch verwijderen, wat soms de verdwijning van de andere lijkt uit te lokken. Voor uitgebreide vormen bestaan ook medische behandelingen. Eet je hond minder of kwijlt hij ongewoon, dan helpt ons artikel hond eet niet je om de stand van zaken op te maken.

Wanneer maak je je zorgen bij een jonge hond?

Ga naar de dierenarts als de papillomen bloeden, ontstoken raken, je hond belemmeren bij het eten of ademen, of als ze langer dan enkele maanden aanhouden. Iyori en collega’s melden dat huidpapillomen die met andere virustypen samenhangen, vooral type 2, langer dan zes maanden kunnen aanhouden, vooral bij honden met een verzwakte afweer of die in een stressvolle omgeving leven. De MSD Veterinary Manual wijst er ten slotte op dat papillomavirussen zelden met het ontstaan van bepaalde huid- of bekkankers bij honden in verband zijn gebracht.

Ontsnappingsdrang

Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.

Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.

Ontdek de tracker
Gps-tracker aan een hondenhalsband

De “wratten” van oudere honden

Bij een volwassen of oudere hond is de situatie anders. De MSD Veterinary Manual geeft aan dat het verschijnen van veel papillomen bij een oudere hond moet doen zoeken naar een verminderde afweer, bijvoorbeeld door een andere ziekte. Maar de meeste kleine bultjes die met de leeftijd ontstaan, zijn geen virale papillomen.

Vaak gaat het om goedaardige plekken: kleine tumoren of overgroei van de talgklieren, die het huidvet maken, of losse uitgroeisels die op wratten lijken zonder door een virus te komen. Die laatste, beschreven in de MSD Veterinary Manual, groeien langzaam, blijven meestal enkel en goedaardig, en verwijdering met een operatie geneest ze. In een Japans onderzoek naar meer dan 1400 in het laboratorium onderzochte huidtumoren zagen Kok en collega’s dat goedaardige tumoren van de talgklieren ongeveer 8,5 % van de gevallen uitmaakten en dat het risico op een huidtumor vanaf 11 jaar duidelijk toenam[4].

Meer over de veranderingen die bij de leeftijd horen vind je in onze gids over zorgen voor een oude hond.

Houd van elke bult een logboek bij. Noteer de datum waarop hij verscheen, de grootte (gemeten met een liniaal) en de precieze plek, en maak een foto naast een muntstuk om van maand tot maand te vergelijken. Weegt je hond minstens 5 kg, dan vult zijn gps-tracker van Jagger Lewis dat logboek aan met richtpunten over activiteit en slaap. Die gegevens helpen je dierenarts, die als enige kan beoordelen hoe het zich ontwikkelt.

Wrat of tumor: waarom het oog niet volstaat

Dit is de belangrijkste boodschap van dit artikel: aan het uiterlijk van een bult zie je niet of hij goedaardig of kwaadaardig is. De gegevens van het Deense kankerregister voor dieren, gepubliceerd door Brønden en collega’s, laten dat goed zien. Van 1768 gemelde gevallen van tumoren van de huid en het onderhuidse weefsel bij honden was ongeveer 66 % goedaardig en 21 % kwaadaardig[3]. Onder de kwaadaardige tumoren zaten vooral mestceltumoren en sarcomen van de weke delen.

Vooral de mestceltumor staat bekend als verraderlijk: de auteurs benadrukken dat het gedrag varieert van een ogenschijnlijk goedaardige vorm tot een heel agressieve[3]. Een klein bultje dat op een wrat lijkt, kan er dus een zijn. De verhoudingen verschillen per onderzoek: in het Japanse onderzoek van Kok, dat alleen tumoren betrof die voor analyse werden ingestuurd, waren de kwaadaardige tumoren zelfs in de meerderheid. Die verschillen komen door de manier waarop de gevallen worden verzameld, maar de praktische conclusie is dezelfde: alleen onderzoek geeft uitsluitsel.

De tekenen en de aanpak van tumoren bij de hond worden in een apart artikel beschreven.

Wat de dierenarts doet

Bij een bult onderzoekt en voelt de dierenarts hem eerst: grootte, consistentie, beweeglijkheid, uiterlijk van de huid. Daarna kan hij voorstellen:

  • een punctie: met een fijne naald neemt hij enkele cellen weg, die onder de microscoop worden bekeken. Het gaat snel en meestal zonder narcose;
  • een biopsie of de volledige verwijdering van de plek, met onderzoek in het laboratorium, als de punctie niet volstaat of als de plek hoe dan ook moet worden verwijderd.

Bij een typisch papilloom bij een jonge hond volstaan het uiterlijk en de context soms voor de dierenarts, die dan kan voorstellen af te wachten tot het verdwijnt en daarbij regelmatig met jou de stand van zaken opmaakt. Bij elke bult bij een volwassen hond wordt meestal een monster aangeraden.

De fouten die je moet vermijden

  • Verwijder een wrat nooit zelf, door hem af te knippen, met een draadje af te binden of te branden. Je riskeert een bloeding, een infectie en vooral dat je zonder het te weten een kwaadaardige tumor bewerkt.
  • Gebruik geen wrattenmiddelen voor mensen en ook geen etherische oliën: sommige zijn giftig of irriterend voor de hond, die ze kan oplikken.
  • Wacht niet tot een bult groter wordt om naar de dierenarts te gaan. Een plek die nog klein is, is meestal gemakkelijker te verwijderen.
  • Laat je niet geruststellen door de ouderdom: een bult die al lang aanwezig is en van grootte, kleur of uiterlijk verandert, moet opnieuw worden onderzocht.

Is een wrat verwijderd, dan kan je dierenarts een hondenkap voorschrijven, zodat je hond niet aan de wond likt.

Wanneer ga je meteen naar de dierenarts?

Maak snel een afspraak als een bult:

  • bij een volwassen of oudere hond verschijnt;
  • snel groeit, van vorm of kleur verandert;
  • bloedt, zweert of vocht afscheidt;
  • hard is, vastzit aan het weefsel eronder, of af en toe rood en gezwollen is;
  • je hond hindert bij eten, lopen of knipperen.

De andere huidproblemen staan bij elkaar in onze gids over huidproblemen bij de hond.

Welke hond past bij jou? Doe de test

Veelgestelde vragen.

Zijn wratten bij de hond besmettelijk?

Virale papillomen, vooral die in de bek van jonge honden, kunnen door direct contact op andere honden worden overgedragen. De “wratten” van oudere honden, meestal goedaardige tumoren zonder virus, zijn niet besmettelijk.

Hoe lang duren de papillomen van jonge honden?

Meestal enkele weken tot enkele maanden. Bij de vorm in de bek zie je vaak na ongeveer een maand een terugval. Na enkele maanden, of als de plekken je hond hinderen, ga je naar de dierenarts.

Kun je wratten voorkomen?

Er bestaat geen eenvoudige preventie. Een gezonde hond ruimt het virus meestal zelf op. Bij bulten die met de leeftijd samenhangen, blijft de goede reflex je hond regelmatig af te tasten en elke nieuwigheid aan je dierenarts te melden.

Is het verwijderen van een wrat verplicht?

Nee. Een papilloom bij een jonge hond verdwijnt vaak vanzelf, en een kleine goedaardige tumor die met een monster is bevestigd, mag soms blijven zitten als hij niet hindert. Verwijdering bespreek je met je dierenarts, afhankelijk van de aard van de plek, de plaats en het verloop.

Bronnen en referenties

  1. Mulherin B. L. — Oral Papillomas in Dogs, MSD Veterinary Manual, volledig herzien in november 2024 (msdvetmanual.com)
  2. Iyori K., Inai K., Shimakura H. et al. — Spontaneous regression of canine papillomavirus type 2-related papillomatosis on footpads in a dog, Journal of Veterinary Medical Science, 2019, 81(6):933-936 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  3. Brønden L. B., Eriksen T., Kristensen A. T. — Mast cell tumours and other skin neoplasia in Danish dogs: data from the Danish Veterinary Cancer Registry, Acta Veterinaria Scandinavica, 2010, 52:6 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  4. Kok M. K., Chambers J. K., Tsuboi M. et al. — Retrospective study of canine cutaneous tumors in Japan, 2008–2017, Journal of Veterinary Medical Science, 2019, 81(8):1133-1143 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)

Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt het advies van je dierenarts niet. Een bult op de huid is met het blote oog niet te identificeren: alleen onderzoek, vaak aangevuld met een monster, laat zien wat het is.