- Teken leven in hoog gras, struiken, bossen, parken en zelfs in tuinen. Het risico op een tekenbeet is het hoogst van het voorjaar tot het begin van de herfst, maar teken kunnen het hele jaar actief zijn als het warm genoeg is.
- Controleer je hond na elke wandeling in de natuur, vooral zijn kop, hals en oren.
- Verwijder een teek met een tekentang of pincet, optrekken zonder te draaien en zonder er eerst iets op te doen: hoe langer ze vastzit, hoe groter de kans dat ze een ziekte overbrengt.
- Sommige teken brengen ernstige ziekten over op de hond, zoals babesiose. Een regelmatige behandeling tegen parasieten, gekozen met je dierenarts, blijft de basis van de preventie.
Een klein grijs bolletje achter het oor, een bultje onder de vacht als je je hond aait: de teek hoort bij de vaste ontmoetingen van een wandeling. Ze is niet alleen vervelend: ze kan soms ernstige ziekten overbrengen. Het goede nieuws is dat een paar eenvoudige handelingen het risico sterk verkleinen. Deze gids legt uit waar en wanneer je hond teken oploopt, waar je ze moet zoeken, hoe je ze goed verwijdert en hoe je hem het hele seizoen beschermt.
Waar en wanneer loopt een hond teken op?
Teken springen niet en vliegen niet. Ze wachten op de top van een grasspriet of een lage tak en haken zich vast als een dier of een mens langskomt. Volgens Tekenradar leven ze graag in een gemengd loofbos met een ondergroei van blauwe bosbes en varens, en ook in dennenbossen met een dichte, hoge laag gras, omdat daar veel muizen zitten. Teken zitten vooral in hoog, schaduwrijk gras en in dode bladeren bij bomen en struiken, en een derde van de tekenbeten wordt volgens onderzoek van De Natuurkalender in de tuin opgelopen[3].
Wat de kalender betreft: Tekenradar meldt dat het aantal actieve teken normaal gesproken in de loop van maart begint te stijgen, dat de meeste tekenbeten in juni en juli worden gemeld en dat teken het hele jaar actief kunnen zijn als de temperatuur hoog genoeg is[2]. Bij een zachte winter kunnen teken dus actief blijven: laat je aandacht niet helemaal verslappen.
Honden zijn niet de enigen. De teken die op honden zitten, kunnen ook mensen bijten: controleer na een wandeling dus ook jezelf. In Nederland is volgens Tekenradar gemiddeld één op de vijf teken (20 procent) besmet met de Borrelia-bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken[2].
Waar zoek je teken op je hond?
Controleer je hond na elke uitstap door het gras, het bos of het platteland. Volgens de Public Health Agency of Canada zitten teken vaak vast aan de kop, de hals en de oren van honden[4]. Strijk langzaam met je hand tegen de haarrichting in en kijk vooral naar:
- de omgeving van de ogen, de lippen en de kin;
- de binnenkant en de achterkant van de oren;
- de hals, onder de halsband;
- de oksels en de liesplooi;
- de ruimte tussen zijn tenen en de onderkant van zijn voetzolen;
- de buik en de omgeving van de staart.
Een teek die zich net heeft vastgezet, lijkt op een klein zwart of bruin puntje. Vol bloed wordt ze groter en krijgt ze de vorm van een klein grijs of beige bolletje, soms aangezien voor een moedervlek of een wrat. Regelmatig borstelen maakt de controle makkelijker, vooral bij honden met lang haar.
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
Hoe verwijder je een teek bij een hond
Geen zorgen: een teek verwijderen is eenvoudig met het juiste hulpmiddel. Tekenradar adviseert de volgende methode[3]:
- Gebruik een tekentang of anders een puntig pincet. Houd er een in je wandeltas.
- Doe er vooraf niets op: geen alcohol, jodium, olie of andere middelen.
- Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast, bij de kop, en trek hem rustig omhoog, zonder te draaien. Gebruik je een andere tekenverwijderaar, volg dan de gebruiksaanwijzing.
- Ontsmet daarna de plek van de beet.
Vermijd het om het lichaam van de teek tussen je vingers te pletten. Maak de teek na het verwijderen onschadelijk. Was je handen. Kijk de dagen erna naar de plek: een kleine, tijdelijke roodheid komt vaak voor, maar een zwelling die blijft of groter wordt, is reden om je dierenarts te raadplegen.
Waarom moet je snel handelen?
Een besmette teek brengt de verwekkers van ziekten niet meteen over. Bij babesiose geeft ESCCAP aan dat vrouwelijke teken de parasiet pas na 24 tot 48 uur vastzitten overbrengen[1]. Tekenradar zegt het zo: hoe langer de teek in de huid zit, hoe groter de kans dat ze ziekteverwekkers overdraagt. Daarom is het zinvol je hond dezelfde dag van de wandeling te controleren, en de volgende dag opnieuw.
De ziekten die teken op de hond overbrengen
Teken kunnen verschillende ziekten op honden overbrengen. Welke ziekten bij jou in de buurt voorkomen, verschilt per regio, en honden die op reis gaan of uit het buitenland komen, kunnen ziekten meebrengen die hier niet voorkomen. De ESCCAP-gids over ziekten die door vectoren worden overgedragen beschrijft onder meer:
| Ziekte | Mogelijke tekenen bij de hond |
|---|---|
| Babesiose | Koorts, futloosheid, verlies van eetlust, gele slijmvliezen, braken, donkere, bruine urine |
| Ehrlichiose | Futloosheid, verlies van eetlust, koorts, neusbloedingen, kleine rode vlekjes op de huid of de slijmvliezen |
| Anaplasmose | Vaak zonder tekenen; soms plotselinge futloosheid, koorts, mank lopen |
| Ziekte van Lyme (borreliose) | Vaak zonder tekenen; soms mank lopen, gewrichtspijn |
Babesiose wordt vooral gevreesd, omdat ze zeer snel kan verlopen. Alle details vind je in het artikel over babesiose bij de hond. Ook mank lopen zonder duidelijke reden, enkele dagen of weken na een seizoen vol wandelingen, is reden om het te melden (lees ons dossier over de hond die mank loopt).
Gedetailleerde symptomen, onderzoeken, behandelingen en vaccinatie: elke ziekte komt aan bod in ons dossier over ziekten die teken overbrengen.
Koorts, futloosheid, niet willen eten of ongewoon donkere urine in de dagen na een tekenbeet: bel je dierenarts zonder te wachten.
Hoe bescherm je je hond tegen teken
Een passende bescherming tegen parasieten
Volgens ESCCAP begint de preventie van ziekten die door teken worden overgebracht bij de bestrijding van de teken zelf. De gids raadt aan regelmatig acaricide middelen aan te brengen, bij voorkeur met een lange werking en waterbestendig[1]. Ze bestaan in meerdere vormen: pipetten, halsbanden, sprays, tabletten. De keuze hangt af van zijn gewoonten, je regio, zijn zwempartijen en zijn gezondheid: bespreek het met je dierenarts. Ons artikel over behandelingen tegen parasieten bij honden vergelijkt die vormen, en de pagina over uitwendige parasieten bij de hond geeft een overzicht van alle huidparasieten.
Gebruik nooit een product dat voor een ander dier is bedoeld bij een hond, en ook geen product voor mensen, en houd je aan het aangegeven ritme van toepassing.
Vaccins, als aanvulling
Er bestaat een vaccin tegen babesiose. Volgens ESCCAP kan het beschermen tegen ernstige vormen maar voorkomt het de besmetting niet. De Public Health Agency of Canada noemt ook een vaccin tegen de ziekte van Lyme voor honden[4]. Deze vaccins vervangen de bescherming tegen teken niet. Je dierenarts vertelt je of ze nuttig zijn voor je hond: lees ook onze gids over de vaccinatie van de hond.
Veiliger wandelen
- Kies in het risicoseizoen liever open paden en laat je hond niet lang door hoog gras en kreupelhout snuffelen.
- Maai je tuin regelmatig en ruim hopen bladeren op.
- Controleer ook jezelf: je kunt zelf teken meebrengen op je kleren of je huid.
Teken, processierupsen, grasaren, hitte: de risico’s veranderen door het jaar heen. Ze komen aan bod op onze pagina over de gevaren van de wandeling.
Weten waar hij heeft rondgerend. Is je hond de struiken in gerend terwijl jij op het pad bleef? De gps-tracker van Jagger Lewis, geschikt voor honden vanaf 5 kg, legt het traject van zijn wandelingen vast in de app. Een nuttig houvast om te zien of hij door hoog gras of kreupelhout is gelopen, en om de controle thuis gerichter te doen.
Zijn het geen teken die vastzitten, maar kleine beestjes die door de vacht springen? Dan gaat het eerder om vlooien: ons artikel vlooien bij de hond legt uit hoe je ze herkent en ervan afkomt.




