- Medicijnen voor mensen, giftig voedsel, schoonmaakmiddelen, vergif als lokaas, planten, giftige dieren: een hond kan op veel manieren vergiftigd raken, thuis en op wandel.
- Braken, kwijlen, trillen, stuipen, sloomheid, evenwichtsverlies of moeite met ademen kunnen op een vergiftiging wijzen.
- De juiste reflex: laat hem niet zelf braken, bewaar de verpakking of een monster en bel meteen je dierenarts.
- Dierenartsen kunnen bij acute vergiftigingen terecht bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC); als baasje bel je eerst je dierenarts of een dierenspoeddienst.
- Berg medicijnen en giftige producten buiten zijn bereik op: veel vergiftigingen gebeuren thuis.
Een kapotgescheurde medicijnverpakking op het tapijt, een verdwenen reep chocolade, een hond die kwijlt en trilt na een wandeling: bij een vergiftigde hond telt elke minuut. Veel vergiftigingen zijn goed te behandelen als ze snel worden aangepakt, op voorwaarde dat je de juiste reflexen hebt en de situatie niet erger maakt met verkeerde huismiddeltjes. Deze gids helpt je de tekenen te herkennen, te weten wat je meteen moet doen en ongelukken te voorkomen.
De hond loopt het meeste risico
Nieuwsgierig, gulzig, de wereld verkennend met zijn bek: een hond is sterk blootgesteld aan vergiftigingen. Vergiftigingen bij honden komen in het dagelijks leven regelmatig voor, schrijft AniCura. Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) kreeg in 2018 bijna 48.000 telefonische verzoeken, waarvan ruim 7.700 van dierenartsen, die vaker een beroep op het centrum doen als een dier acuut is vergiftigd[1].
De belangrijkste oorzaken van vergiftiging
Medicijnen voor mensen
Dit is een grote oorzaak, en vaak onderschat. Een hond eet pijnstillers voor mensen, zoals ibuprofen, soms op. Dat kan maag- en darmzweren, bloedingen en lever- en nierfalen veroorzaken[2]. Geef je hond nooit zomaar medicijnen die voor mensen bedoeld zijn: sommige zijn zeer giftig, en ook een te hoge dosis van een middel dat je dierenarts voorschrijft, kan giftig zijn. Vraag altijd eerst je dierenarts om advies.
Giftig voedsel
Meerdere gewone voedingsmiddelen zijn gevaarlijk voor een hond: chocolade, druiven en rozijnen, xylitol in kauwgom en “light”- of “zero”-producten, ui, knoflook, prei en bieslook, fruitpitten en nog meer. Het gevaar hangt af van de hoeveelheid in verhouding tot het formaat van de hond: pure chocolade is veel giftiger dan melkchocolade. Lees onze artikelen over chocolade, xylitol en druiven, en onze volledige lijst met verboden voedsel voor honden.
Producten uit huis en tuin
Huishoudelijke schoonmaakmiddelen, onkruidverdelger, rattengif en muizengif, slakkenkorrels en antivries horen bij de vaakst genoemde veroorzakers[3]. Antivries smaakt zoet en trekt sommige honden aan. Rattengif met een anticoagulans is verraderlijk: bloedingen komen volgens het Medisch Centrum voor Dieren pas na 24 tot 36 uur.
Planten en dieren
Veel planten in huis en tuin zijn giftig, zoals lelies (alle delen van de plant), taxus, kerstroos en kerstster, en ook eikels, dennenappels en kastanjes[3]. Op wandel loeren nog meer gevaren: eikenprocessierupsen, padden in het voorjaar en blauwalg in rivieren en plassen in de zomer.
Verkeerd gebruikte antiparasitaire middelen
Een antiparasitair middel moet altijd passen bij de diersoort en het gewicht van het dier. Sommige rassen, zoals de collie, de Australische herder, de Shetlandse herdershond en de Witte Zwitserse herder, kunnen een genetische mutatie dragen waardoor ze zeer gevoelig zijn voor bepaalde medicijnen, zoals ivermectine of loperamide. Praat erover met je dierenarts als je hond tot een van die rassen behoort.
Ontsnappingsdrang
Altijd weten waar hij is. Live, zodra je hem zoekt.
Gps + Galileo, nauwkeurig tot op 5 m, virtueel hek met melding, dekking in heel Europa. De tracker voor 49 €, plus het abonnement vanaf 13,99 €/maand.
Ontdek de tracker
De tekenen van een vergiftiging
De tekenen verschillen per stof. Ze kunnen binnen enkele minuten opkomen, maar ook pas na enkele dagen. Let op:
- braken, diarree, veel kwijlen;
- trillen, stuipen, evenwichtsverlies;
- sloomheid, zwakte, of juist ongewone onrust;
- moeite met ademen;
- bleek tandvlees, bloed in de urine of de ontlasting.
Een hond die plotseling deze tekenen vertoont zonder andere verklaring, moet snel worden gezien, zeker als je een verpakking of een aangekauwde plant hebt gevonden, of als de wandeling langs een risicovolle plek liep. Om onderscheid te maken tussen tekenen van ziekte, lees je ook de pagina hoe weet ik of mijn hond ziek is.
Je hond heeft iets giftigs binnengekregen: wat nu?
- Haal hem bij het product weg en bewaar wat er over is: verpakking, bijsluiter, stuk plant, monster. Bewaar ook eventueel braaksel.
- Probeer hem niet te laten braken: alleen een professional kan inschatten of dat nuttig of riskant is bij dit product. Gebruik zeker geen zout: dat kan een zoutvergiftiging veroorzaken.
- Geef hem geen melk, olie of huismiddeltje: dat helpt niet en kan schaden.
- Noteer wat hij heeft binnengekregen, de geschatte hoeveelheid, het tijdstip en zijn gewicht.
- Bel zonder uitstel je dierenarts of een dierenspoeddienst, voor je op weg gaat.
Twee aanspreekpunten helpen je verder bij een acute vergiftiging:
- het NVIC in Utrecht, het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum, waar dierenartsen terechtkunnen voor advies bij acute vergiftigingen[1]
- jouw dierenarts of een dierenspoeddienst: als baasje neem je eerst contact op met hen[4]
Ze schatten het risico in aan de hand van het product, de dosis en het gewicht van je hond, en zeggen je of je met spoed moet langskomen. Voor andere situaties lees je de pagina over spoedgevallen en eerste hulp bij de hond.
Bij de dierenarts: de behandeling
De behandeling hangt af van het gif, de hoeveelheid en de tijd die is verstreken. Is de inname recent en het product geschikt, dan kan de dierenarts je hond gecontroleerd laten braken met een medicijn. Hij kan ook actieve kool geven om de opname te beperken, een infuus aanleggen, zenuw- of hartklachten behandelen en bij sommige gifstoffen een tegengif gebruiken, zoals vitamine K voor rattengif met een anticoagulans. Een opname van enkele uren tot enkele dagen kan nodig zijn.
Momenten met verhoogd risico
Sommige situaties komen vaak terug bij ongelukken. Eerst de feestdagen: kerst- en paaschocolade, nagerechten, restjes die binnen snuifbereik blijven liggen. Dan bezoek: een gast zet zijn tas op de grond, met medicijnen of suikervrije kauwgom erin. En tot slot tuinwerk en de grote schoonmaak, als producten en meststoffen een paar minuten open blijven staan. Pups, die alles in hun bek stoppen, en gulzige honden die in de prullenbak snuffelen, vragen extra aandacht. In al die gevallen voorkomt systematisch opbergen de meeste ongelukken.
Vergiftigingen voorkomen
- Berg medicijnen op in een afgesloten kast, nooit op een nachtkastje of in een tas op de grond. Sommige honden kunnen keukenkastjes openmaken: gebruik dan een veiligheidshaakje.
- Zet schoonmaakmiddelen, antivries, tuinproducten en rattengif buiten zijn bereik.
- Houd giftig voedsel uit de buurt, vooral tijdens feestdagen: chocolade, nagerechten, tafelrestjes.
- Controleer de planten in huis en tuin.
- Leer hem op wandel het commando “los” en let op wat hij oppikt: lees het artikel over de hond die alles opeet op wandel.
- Zet vandaag nog de nummers van je dierenarts en van de dierenspoeddienst in je telefoon.
Als elke minuut telt. Een hond die ontsnapt, kan buiten je zicht een lokaas of afval opeten. Met de gps-tracker van Jagger Lewis (voor honden van 5 kg en meer) krijg je een melding als hij zijn zone verlaat en vind je hem snel terug, zodat je meteen kunt handelen als hij zorgwekkende tekenen vertoont. Rent hij weg, dan weet je waar hij is.



