- Warczenie to sposób komunikacji, niekoniecznie groźba: pies może warczeć podczas zabawy, z zadowolenia, ale też po to, żeby powiedzieć, że czuje się niekomfortowo.
- Żeby wiedzieć, co wyraża, spójrz na resztę ciała i na sytuację: luźne, zabawowe ciało to zupełnie co innego niż sztywne ciało i wpatrzone oczy.
- Warczenie ostrzegawcze to cenna informacja. Nigdy go nie karz: usuniesz ostrzeżenie, a nie dyskomfort, i pies może ugryźć bez zapowiedzi.
- Pies, który warczy nagle albo bez widocznego powodu, powinien trafić do weterynarza: ból to częsta przyczyna.
Twój pies warczy, gdy bawicie się szarpakiem, gdy dziecko zbliża się do jego legowiska albo gdy chcesz go zepchnąć z kanapy? Warczenie często niepokoi, choć to jeden z najbardziej użytecznych sygnałów, jakie pies może ci wysłać. Trzeba tylko umieć go odczytać. Poniżej znajdziesz rodzaje warczenia, sposoby ich rozpoznawania i wskazówki, jak reagować, gdy pies warczy, także na członka rodziny.
Dlaczego mój pies warczy?
Warczenie jest częścią języka psa, tak jak jego postawy czy szczekanie. Może wyrażać bardzo różne rzeczy[1]:
| Rodzaj warczenia | Kiedy | Co widać |
|---|---|---|
| Zabawowe | Podczas szarpania się o sznur, zabawowej bijatyki z innym psem | Luźne ciało, przesadzone ruchy, ukłon zapraszający do zabawy, przerwy, pies wraca do zabawy |
| Z przyjemności | Podczas głaskania, które lubi, przy powitaniu | Rozluźnione ciało, przymknięte oczy, domaga się więcej |
| Ostrzegawcze | Gdy coś mu przeszkadza lub go niepokoi | Sztywne ciało, bezruch, wpatrzone oczy, napięte wargi, uszy położone do tyłu lub bardzo sztywno uniesione |
| Obronne | Przy misce, zabawce, legowisku | Zastyga nad przedmiotem, je szybciej, wpatruje się |
| Z bólu | Gdy ktoś dotyka go w konkretnym miejscu albo bez widocznego powodu | Sztywnieje, odwraca się w stronę ręki, unika niektórych ruchów |
Te wskazówki pomagają się zorientować, ale każdy pies wyraża się po swojemu. Żeby odczytać pozostałe sygnały jego ciała, zajrzyj do przewodnika o języku psa i do tabeli mowy ciała psa.
Psy doskonale rozumieją różnicę
W węgierskim badaniu opublikowanym w 2010 roku przed psami kładziono apetyczną kość, a potem z ukrytego głośnika odtwarzano różne nagrane warknięcia. Tylko warczenie psa broniącego jedzenia naprawdę powstrzymywało psy przed wzięciem kości; warczenie zabawowe albo skierowane do groźnego obcego ich nie zatrzymywało[2]. Innymi słowy, nie każde warczenie znaczy to samo, a psy o tym wiedzą.
A my? Badanie tych samych naukowców z 2017 roku wykazało, że ludzie dość dobrze rozpoznawali warczenie zabawowe (w około 81% przypadków), ale trudniej było im odróżnić różne warknięcia agresywne[3]. Dlatego warto patrzeć na ciało psa, a nie tylko słuchać.
Warczenie podczas zabawy: czy się martwić?
Zasadniczo nie. Wiele psów warczy podczas zabaw siłowych lub przeciągania sznura: to warczenie zabawowe, które nie zapowiada ataku. Sygnały uspokajające: luźne ciało, sprężyste ruchy, regularne przerwy i pies, który sam wraca do zabawy.
Zachowaj jednak czujność: pobudzenie może szybko wzrosnąć. Jeśli ciało psa sztywnieje, wpatruje się, nie puszcza zabawki albo jego podgryzanie staje się mocniejsze, zrób przerwę. W razie wątpliwości American Kennel Club radzi traktować warczenie jak ostrzeżenie: lepiej przerwać zabawę za wcześnie, niż ryzykować zranienie[1].
Skłonność do ucieczek
Zawsze wiesz, gdzie jest. Na żywo, gdy tylko go szukasz.
GPS + Galileo z dokładnością do 5 m, wirtualne ogrodzenie z alertem, zasięg w całej Europie. Lokalizator za 49 €, do tego abonament od 13,99 €/mies.
Poznaj lokalizator
Warczenie ostrzegawcze: komunikat, który trzeba uszanować
Gdy pies warczy, żeby ostrzec, mówi ci: „przestań, nie czuję się dobrze”. To jeden ze szczebli drabiny komunikacji opisywanej przez behawiorystów: zanim zawarczy, często pokazywał dyskretniejsze sygnały (ziewanie, oblizywanie nosa, odwracanie wzroku, zastygnięcie ciała). Jeśli warczenie nie zostanie zauważone, pies może przejść do kłapania zębami, a potem do ugryzienia[4].
Nigdy nie karz za warczenie
Besztanie, krzyczenie czy bicie psa, który warczy, uciszy warczenie, ale nie emocję, która je wywołała. Pies uczy się wtedy nie ostrzegać i może ugryźć bez zapowiedzi[4]. Kara zwiększa też jego strach i niepokój, co może sprawić, że będzie warczał jeszcze częściej.
Co robić w danej chwili?
- Przerwij to, co robisz: głaskanie, dotykanie, zbliżanie się.
- Spokojnie się cofnij, bokiem, i zostaw mu przestrzeń.
- Nie patrz mu prosto w oczy i nie pochylaj się nad nim.
- Odsuń dzieci bez zamieszania.
- Zapamiętaj, co działo się tuż przedtem: to klucz do zrozumienia, co mu przeszkodziło.
Potem możesz odwrócić jego uwagę neutralnym dźwiękiem i poprosić o dobrze znane polecenie, na przykład „patrz”, a następnie go nagrodzić[5].
Mój pies warczy na członka rodziny
To jedna z sytuacji, które niepokoją najbardziej. Prawie zawsze ma swoje wyjaśnienie.
- Przy misce, kości lub zabawce: broni zasobu. Nie zabieraj przedmiotu siłą, nie „testuj” go i naucz wymiany na smakołyk.
- Na kanapie lub w łóżku: broni miejsca odpoczynku. Na razie ogranicz dostęp, bez kary. Zobacz nasz artykuł o psie na kanapie.
- Gdy ktoś go budzi lub przeszkadza mu na legowisku: uszanuj jego odpoczynek i naucz dzieci, żeby go przywoływały zamiast do niego podchodzić.
- Gdy ktoś go dotyka lub wykonuje przy nim zabiegi (szczotkowanie, pazury, uszy): może go boleć albo nie lubi tego gestu. Idź do weterynarza, a potem pracuj małymi, nagradzanymi krokami.
- Zawsze przy tej samej osobie: zastanów się, co się zmienia (jej sposób podchodzenia, pochylania się, besztania go).
W kontakcie z dzieckiem zasada jest prosta: nigdy nie zostawiaj małego dziecka samego z psem i naucz je zostawiać psa w spokoju, gdy je, śpi albo wycofał się do swojego kąta. Wskazówki znajdziesz w artykule pies i dziecko.
Jeśli warczenie się powtarza lub nasila, plan działania opisujemy w przewodniku o agresywnym psie.
Warczy na inne psy lub na obcych
Wobec innego psa albo nieznanej osoby warczenie często służy utrzymaniu dystansu: pies się boi, czuje się osaczony albo nie lubi, gdy ktoś zbliża się zbyt szybko. Zwiększ odległość, nie wymuszaj kontaktu i poproś obcych, żeby go nie dotykali. Trudności z innymi psami opisujemy w artykule o agresji psa wobec innych psów, a lęki w artykule o lękliwym psie.
Warczy „bez powodu” albo z dnia na dzień
Pies, który nagle zaczyna warczeć albo warczy bez widocznego powodu, może odczuwać ból. Ból i inne problemy zdrowotne są częstą przyczyną nagłych zmian zachowania[5]. Skonsultuj się z weterynarzem, zwłaszcza jeśli warczenie pojawia się przy dotyku, przy wstawaniu albo na schodach.
Warczący szczeniak
Szczeniak bardzo często warczy podczas zabawy: naśladuje zabawy w walkę, które uprawiał z rodzeństwem. To normalne, dopóki zabawa pozostaje luźna, a on akceptuje przerwy. Rób regularne przerwy, podsuwaj mu zabawki zamiast rąk i spokojnie przerywaj zabawę, jeśli zbyt się nakręca. O podgryzaniu przeczytasz w artykule o szczeniaku, który podgryza.
Natomiast poproś o radę bez zwłoki, jeśli szczeniak zastyga i warczy, gdy ktoś zbliża się do miski lub zabawek, warczy przy dotyku albo wydaje się przestraszony. Im wcześniej się zareaguje, tym łatwiej.
Kiedy szukać pomocy?
- Warczenie jest częste albo związane z konkretną, powracającą sytuacją.
- Warczenie nasila się: odsłonięte wargi, kłapanie zębami, ugryzienie.
- Warczenie jest nowe lub nagłe: zacznij od weterynarza.
- Pies odmawia smakołyków i w takich chwilach wydaje się bardzo niespokojny.
Weterynarz wykluczy przyczynę medyczną i może skierować cię do lekarza weterynarii behawiorysty lub specjalisty od zachowania. Żeby łatwiej wybrać, przeczytaj artykuł trener psów czy behawiorysta: kogo wybrać?