Chart afgański w skrócie
| Chart afgański w pigułce | ||||
|---|---|---|---|---|
| Pochodzenie | Płeć | Wzrost | Waga | Długość życia |
| Afganistan | Pies | 68–74 cm | 20–27 kg | 11–14 lat |
| Suka | 63–69 cm | |||
Przy wysokości 63–74 cm w kłębie, zależnie od płci, chart afgański ma smukłą sylwetkę i dumnie noszoną głowę, otoczone długą, cienką szatą, która stanowi o jego wyjątkowości. Rasa jest uznana przez FCI pod numerem wzorca 228 (ostatnia rewizja z 6 września 2021 r.), w grupie chartów, w sekcji chartów długowłosych lub o sierści z frędzlami; oficjalny wzorzec opisuje go jako „dostojnego i zdystansowanego, z pewną dziką żarliwością”[1].
Pochodzenie i historia
Chart afgański, w ojczyźnie zwany „tazi”, pochodzi z gór Afganistanu, gdzie jego gęsta sierść miała się wykształcić jako ochrona przed surowym górskim klimatem. Dokładne pochodzenie rasy pozostaje niejasne i sporne: niektóre źródła wspominają o rysunkach naskalnych podobnych chartów z okolic Balch sprzed 2200 lat p.n.e. – to stary trop, ale nie da się go potwierdzić. Rasa miała służyć do polowania wzrokiem na daniele, gazele, wilki czy lisy w górzystych regionach Azji Środkowej.
W XIX wieku brytyjscy oficerowie przywożą kilka afgańskich chartów przez Indie. Pies o imieniu Zardin, sprowadzony z Indii w 1907 r. przez kapitana Johna Barffa, staje się wzorcowym typem dla rodzącej się rasy; zdobywa m.in. kilka tytułów na wystawach Kennel Clubu w londyńskim Crystal Palace w latach 1909, 1910 i 1911. Pierwszy wzorzec powstaje w 1912 r., ale rozwój rasy przerywa I wojna światowa. Później rasę kształtują dwie odrębne linie: Bell-Murray (1920), sprowadzona z Beludżystanu i mniej gęsto owłosiona, oraz Ghazni (1925), pochodząca z okolic Kabulu, o bujniejszej sierści, dziś dominująca w Ameryce Północnej. Nowy wzorzec, w głównych zarysach obowiązujący do dziś, spisano w 1948 r.[2].
Charakter i potrzeby
Wzorzec opisuje go jako dostojnego i zdystansowanego; w praktyce to pies bardzo przywiązany do rodziny, ale powściągliwy wobec obcych i wyraźnie niezależny – słucha, „gdy widzi w tym sens”, a nie z naturalnej uległości. Instynkt polowania wzrokiem pozostaje silny: uciekająca zdobycz może wywołać natychmiastowy pościg na długim dystansie.
- Ruch Codzienny i aktywny, z regularnym dostępem do ogrodzonego, bezpiecznego terenu, na którym może swobodnie galopować.
- Pielęgnacja szaty Szczotkowanie niemal codziennie jest niezbędne, by w długiej, cienkiej sierści nie tworzyły się kołtuny.
- Przywołanie Nigdy nie uznawaj go za pewne – instynkt pościgu jest silny.
- Socjalizacja Wczesna, zwłaszcza z małymi zwierzętami, ze względu na przeszłość psa polującego wzrokiem.
Niezależny sprinter z silnym instynktem łowieckim chart afgański może ruszyć w pogoń bez ostrzeżenia, a lokalizator GPS dla psa pozwala szybko go odnaleźć.
Skłonność do ucieczek
Zawsze wiesz, gdzie jest. Na żywo, gdy tylko go szukasz.
GPS + Galileo z dokładnością do 5 m, wirtualne ogrodzenie z alertem, zasięg w całej Europie. Lokalizator za 49 €, do tego abonament od 13,99 €/mies.
Poznaj lokalizator
Zdrowie
Chart afgański żyje zwykle 11–14 lat; brytyjskie badanie wskazuje średnią 11,1 roku, nieco poniżej średniej dla wszystkich psów rasowych (12,7 roku).
Dziedziczna mielopatia charta afgańskiego
To choroba swoista dla rasy, opisywana w literaturze weterynaryjnej od lat 70. jako mielopatia martwicza lub mielinolityczna charta afgańskiego – nie należy jej mylić z „klasyczną” mielopatią zwyrodnieniową (związaną z genem SOD1), która dotyka wiele ras w starszym wieku. U charta afgańskiego choroba pojawia się już w pierwszym roku życia jako osłabienie kończyn tylnych, które w ciągu jednego–dwóch tygodni przechodzi w paraliż stopniowo obejmujący wszystkie cztery kończyny. To schorzenie dziedziczne o złym rokowaniu, na które do dziś nie ma skutecznego leczenia[3].
Dziedziczna zaćma i choroby oczu
W rasie udokumentowano dziedziczną zaćmę, a rzadziej także inne choroby oczu, takie jak dystrofia rogówki czy postępujący zanik siatkówki (PRA). Zalecane są regularne badania okulistyczne.
Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych
Występuje w rasie; zalecane jest prześwietlenie psów hodowlanych.
Wrażliwość na znieczulenie
Jak większość chartów, chart afgański ma mało tkanki tłuszczowej, co wydłuża i nasila działanie niektórych środków znieczulających, zwłaszcza tiobarbituranów – lepiej zastąpić je lepiej tolerowanymi lekami. Przed każdym znieczuleniem koniecznie poinformuj weterynarza o rasie psa.
Te informacje mają charakter wyłącznie poglądowy i nie zastępują porady weterynarza – tylko on może zbadać twojego psa i prowadzić jego leczenie.
Wychowanie
Wyraźna niezależność sprawia, że chart afgański nie nadaje się dla niedoświadczonego opiekuna, który szuka posłusznego psa. Wzmocnienie pozytywne działa dobrze; przymus go rozstraja i przynosi odwrotny skutek.
Dwa priorytety, o których warto pamiętać:
- Niezawodne przywołanie, ćwiczone stopniowo i nigdy nieuznawane za pewne.
- Wczesna socjalizacja, zwłaszcza z małymi zwierzętami domowymi.
Dobrze ukierunkowany może się wyróżniać w takich dyscyplinach jak canicross czy coursing (pogoń za wabikiem).
Budżet i cena
Cenę szczenięcia charta afgańskiego z rodowodem ustala hodowca i bywa ona wyższa dla linii wystawowej: porównaj oferty kilku hodowli zrzeszonych w ZKwP.
Stałe koszty to dobra karma, regularne wizyty u groomera ze względu na długą szatę i zalecane ubezpieczenie zdrowotne; łączne wydatki przez całe życie psa wielokrotnie przewyższają cenę zakupu.
Czy chart afgański to pies dla ciebie?
To pies dla aktywnego, dyspozycyjnego i cierpliwego opiekuna, który zapewni mu bezpieczny teren do codziennego biegania i staranną pielęgnację szaty – i który szuka eleganckiego, niezależnego towarzysza.
Nie jest dla kogoś, kto chce psa posłusznego, łatwego w wychowaniu lub mało wymagającego w pielęgnacji. Zanim się zdecydujesz, dowiedz się, jak odpowiedzialnie adoptować psa.


