Porady

Ile żyje pies. Co mówią badania i co zależy od ciebie.

  • Według dużego brytyjskiego badania z 2024 roku połowa psów żyje dłużej niż 12,5 roku.
  • Małe psy żyją przeciętnie dłużej niż duże, a rasy o spłaszczonym pysku mają krótszą oczekiwaną długość życia.
  • Różnice między rasami są duże: od 5 do ponad 15 lat, zależnie od przypadku.
  • Mieszaniec nie musi żyć dłużej niż pies rasowy: badania nie są w tej sprawie zgodne.
  • Prawidłowa waga, profilaktyka chorób i wizyta u weterynarza przy pierwszej zmianie w zachowaniu to czynniki, na które masz wpływ.

Gdy w domu pojawia się pies, wiadomo, że będzie z nami przez część życia, nie przez całe. A pewnego dnia, często gdy zauważasz siwiejący pysk, pojawia się pytanie: ile jeszcze będzie z nami? Żadna liczba nie przewidzi losu konkretnego psa. Duże, niedawne badania dają jednak wiarygodne punkty odniesienia i pokazują przede wszystkim, że część czynników zależy od ciebie.

Ile żyje pies średnio?

W 2024 roku K. M. McMillan i współpracownicy zebrali dane 584 734 psów z Wielkiej Brytanii, pochodzące z 18 różnych źródeł. Mediana przeżycia wyniosła 12,5 roku: połowa psów dożyła dłuższego wieku. Suki żyły nieco dłużej niż samce, 12,7 roku wobec 12,4 roku[1].

Inny brytyjski zespół, K. T. Teng i współpracownicy (program VetCompass), opracował w 2022 roku „tablice trwania życia” na podstawie dokumentacji 30 563 psów, które padły w latach 2016-2020 i były pod opieką klinik weterynaryjnych. Oczekiwana długość życia przy urodzeniu wyniosła w nich 11,2 roku[2].

Skąd różnice między badaniami?

Te dwie wartości wcale się nie wykluczają. Nie mierzą dokładnie tego samego i dotyczą innych psów:

  • oczekiwana długość życia przy urodzeniu uwzględnia szczenięta, które padły wcześnie, co obniża średnią;
  • źródła danych są różne: dokumentacja weterynaryjna, ubezpieczyciele, hodowcy, stowarzyszenia;
  • liczy się też okres i kraj. Teng i współpracownicy przypominają, że dwie tablice trwania życia opracowane w Japonii dały 13,7 roku, a różnica może częściowo wynikać z użytych źródeł danych.

Warto zapamiętać, że pies żyje zwykle od 10 do 14 lat, z dużymi różnicami zależnie od wielkości i rasy. Żeby ocenić, na jakim etapie życia jest twój pies, kalkulator wieku psa w ludzkich latach przelicza jego lata na ekwiwalent ludzki.

Wielkość: małe psy żyją dłużej

U większości ssaków duże gatunki żyją dłużej niż małe: słoń żyje dłużej niż mysz. U psów jest odwrotnie. W badaniu McMillana mediana przeżycia psów rasowych wynosiła 12,7 roku dla małych, 12,5 roku dla średnich i 11,9 roku dla dużych.

Dlaczego? W 2013 roku C. Kraus i współpracownicy przeanalizowali dane o śmiertelności 74 ras. Wniosek: duże psy nie zaczynają się starzeć wcześniej, ale starzeją się szybciej. Ryzyko śmierci rośnie u nich z roku na rok szybciej[3].

Dlatego siedmioletni dog niemiecki jest już psem w podeszłym wieku, a mały pies w tym samym wieku wciąż jest w pełni sił. Przewodnik o starym psie pomaga rozpoznać ten nowy etap i mu towarzyszyć.

Skłonność do ucieczek

Zawsze wiesz, gdzie jest. Na żywo, gdy tylko go szukasz.

GPS + Galileo z dokładnością do 5 m, wirtualne ogrodzenie z alertem, zasięg w całej Europie. Lokalizator za 49 €, do tego abonament od 13,99 €/mies.

Poznaj lokalizator
Lokalizator GPS zamocowany na obroży psa

Oczekiwana długość życia według rasy

Tablice Tenga podają oczekiwaną długość życia przy urodzeniu dla 18 ras często spotykanych w Wielkiej Brytanii[2]. Oto kilka z nich:

Te liczby trzeba czytać ostrożnie. W przypadku chihuahua oczekiwaną długość życia przy urodzeniu zaniża wysoka śmiertelność wśród młodych psów, podczas gdy te, które przekroczą ten próg, często dożywają sędziwego wieku. W przypadku buldoga francuskiego autorzy tłumaczą bardzo niski wynik częściowo gwałtownym wzrostem popularności rasy: wiele psów tej rasy jest jeszcze młodych, co zniekształca oszacowanie. Badanie McMillana, obejmujące znacznie więcej psów, podaje dla niego medianę 9,8 roku.

Rasy o spłaszczonym pysku

W obu badaniach psy brachycefaliczne, o krótkim pysku i zaokrąglonej czaszce, mają krótszą oczekiwaną długość życia. McMillan podaje dla tych ras medianę 11,2 roku, wobec 12,8 roku u psów o pysku średniej długości. Teng i współpracownicy przypominają, że rasy te już we wczesnym wieku są narażone na poważne problemy, zwłaszcza oddechowe.

Skrajne różnice

W badaniu McMillana lancashire heeler, mały brytyjski pies pasterski, osiągał medianę 15,4 roku, a za nim szły spaniel tybetański (15,2 roku) i shiba inu (14,6 roku). Na drugim końcu skali owczarek kaukaski nie przekraczał 5,4 roku, a kilka dużych molosów nie dożywało 10 lat.

Pies rasowy czy mieszaniec: kto żyje dłużej?

Często słyszy się, że mieszańce żyją dłużej dzięki większej różnorodności genetycznej. Najnowsze dane są bardziej zniuansowane. W badaniu McMillana mediana przeżycia psów rasowych wynosiła 12,7 roku, a mieszańców 12,0 roku. W badaniu Tenga mieszańce (11,8 roku) plasowały się powyżej średniej ogólnej, ale za kilkoma rasami.

W rzeczywistości wszystko zależy od porównywanej rasy. Mieszaniec prawdopodobnie przeżyje buldoga, ale niekoniecznie jacka russella. Jeśli adoptujesz psa rasowego, dowiedz się, jakie choroby dziedziczne dotyczą tej rasy i jakie badania przesiewowe wykonuje hodowca.

Sterylizacja a długość życia

W tablicach Tenga psy po zabiegu miały wyższą oczekiwaną długość życia przy urodzeniu: 12,0 roku suki po sterylizacji i 11,5 roku samce po kastracji, wobec około 10,5 roku u psów niewykastrowanych. Autorzy zwracają jednak uwagę na dwa zniekształcenia: pies po zabiegu z natury rzeczy dożył wieku, w którym go wykonano, a sterylizacja może też świadczyć o bardziej uważnej opiece właścicieli. Ta zależność sama w sobie nie dowodzi więc, że sterylizacja wydłuża życie. Strony o sterylizacji psa i sterylizacji suki omawiają korzyści, ryzyko i najlepszy moment na rozmowę z weterynarzem.

Waga: czynnik, na który masz wpływ

Nadwaga to jeden z czynników, na które możesz wpływać. W 2019 roku C. Salt i współpracownicy porównali ponad 50 000 psów w średnim wieku po sterylizacji, leczonych w klinikach północnoamerykańskich. W 12 badanych rasach psy z nadwagą w wieku około 7 lat żyły krócej niż psy o prawidłowej masie ciała. Różnica wynosiła od kilku miesięcy u owczarka niemieckiego (12,1 roku wobec 12,5 roku) do dwóch i pół roku u yorkshire terriera (13,7 roku wobec 16,2 roku)[4]. Troje autorów pracowało w ośrodku badawczym Waltham, należącym do grupy Mars, która produkuje karmy dla psów.

Starsze badanie, opublikowane w 2002 roku przez R. D. Kealy'ego i jego zespół, objęło obserwacją przez całe życie 48 labradorów dobranych w pary. W każdej parze jeden pies dostawał o jedną czwartą mniej jedzenia niż partner. Psy karmione skromniej, a więc szczuplejsze, żyły dłużej, a objawy chorób przewlekłych pojawiały się u nich później[5]. Główny autor pracował dla Nestlé Purina.

W praktyce: żebra powinny być wyczuwalne bez nacisku, a talia widoczna, gdy patrzysz na psa z góry. Waż go regularnie, odmierzaj porcje i ograniczaj przysmaki. Od około 7. roku życia karma dla psa seniora może lepiej odpowiadać jego potrzebom.

Jak pomóc psu żyć długo?

Żaden zabieg nie gwarantuje długiego życia, ale kilka nawyków daje mu jak największe szanse:

  • przegląd u weterynarza co najmniej raz w roku, a od około 7. roku życia częściej. W tablicach Tenga ryzyko śmierci w ciągu roku wyraźnie rośnie po 6.-7. roku życia;
  • aktualne szczepienia i zabiegi przeciwpasożytnicze, które chronią przed poważnymi chorobami;
  • regularna aktywność fizyczna, dostosowana do wieku i wielkości;
  • stymulacja umysłowa: zabawy, nowe trasy spacerów, nauka nowych rzeczy;
  • zadbane zęby: regularne mycie i usuwanie kamienia, gdy to konieczne;
  • uwaga na zmiany: większe pragnienie, utrata apetytu, zmęczenie, kaszel. Strona o objawach choroby u psa wymienia te, które powinny zaniepokoić. Im wcześniej choroba zostanie zauważona, tym łatwiej ją leczyć;
  • bezpieczeństwo na co dzień: żadnego spuszczania ze smyczy przy drogach, dobrze ogrodzony ogród, aktualna identyfikacja.

Dbać o niego długo to także chronić go przed nieprzewidzianymi sytuacjami. Ucieczka, nagły strach na spacerze czy starszy pies, który się zgubił: takie sytuacje zdarzają się w każdym wieku. Jeśli twój towarzysz waży 5 kg lub więcej, jest proste rozwiązanie: lokalizator GPS Jagger Lewis. Przypięty do obroży, pozwala zobaczyć, gdzie pies jest, w czasie rzeczywistym. Z biegiem lat wskaźniki aktywności i snu dają ci obraz jego nawyków: krótsze spacery czy niespokojne noce to zmiany, które warto omówić z weterynarzem, bo tylko on potrafi je zinterpretować.

Jaki pies do ciebie pasuje? Rozwiąż test

Najczęstsze pytania.

Czy pies może dożyć 20 lat?

To możliwe, ale rzadkie. W badaniu McMillana 95% psów padło przed ukończeniem około 18 lat. Oficjalne rekordy znacznie przekraczają ten wiek: ich historie opisuje strona o najstarszym psie na świecie.

Jak długo żyje pies z chorobą przewlekłą?

Zależy to od choroby, etapu, na którym ją wykryto, i od reakcji na leczenie. W niewydolności nerek, na przykład, okres ten sięga od kilku tygodni do kilku lat: artykuł o niewydolności nerek u psa opisuje jej stadia i opiekę nad chorym psem. Tylko weterynarz może ocenić, jak wygląda sytuacja twojego psa.

W jakim wieku pies jest uważany za starego?

Zależy to od wielkości: około 10. roku życia w przypadku małego psa, raczej około 7. roku w przypadku dużego. Oznaki starzenia się liczą się bardziej niż wiek w dokumentach.

Czy suki żyją dłużej niż samce?

Nieco dłużej, według niedawnych badań brytyjskich: przeciętnie o około 3-4 miesiące. Ta różnica jest niewielka wobec wpływu rasy, wielkości i wagi.

Źródła i bibliografia

  1. McMillan K. M., Bielby J., Williams C. L. et al. — Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death, Scientific Reports, 2024, 14:531 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  2. Teng K. T., Brodbelt D. C., Pegram C., Church D. B., O'Neill D. G. — Life tables of annual life expectancy and mortality for companion dogs in the United Kingdom, Scientific Reports, 2022, 12:6415 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  3. Kraus C., Pavard S., Promislow D. E. — The size-life span trade-off decomposed: why large dogs die young, The American Naturalist, 2013, 181(4):492-505 (europepmc.org)
  4. Salt C., Morris P. J., Wilson D., Lund E. M., German A. J. — Association between life span and body condition in neutered client-owned dogs, Journal of Veterinary Internal Medicine, 2019, 33(1):89-99 (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
  5. Kealy R. D., Lawler D. F., Ballam J. M. et al. — Effects of diet restriction on life span and age-related changes in dogs, Journal of the American Veterinary Medical Association, 2002, 220(9):1315-1320 (europepmc.org)

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady weterynarza. Przytoczone liczby to średnie z badań brytyjskich i północnoamerykańskich: nie pozwalają przewidzieć długości życia konkretnego psa.