- Tracenie sierści jest dla psa normalne: jego okrywa odnawia się nieustannie, a u wielu ras linienie nasila się wiosną i jesienią.
- Zwykłe linienie nie zostawia dziur w sierści. Obszary bez sierści, placki, zaczerwienienia albo świąd nie są objawem linienia.
- Przyczyn nieprawidłowego wypadania sierści jest wiele: pasożyty, zakażenia, grzybica, alergie, choroby hormonalne, takie jak niedoczynność tarczycy, tarcie albo skutki przebytej choroby.
- Symetryczne wypadanie sierści na bokach, bez świądu, w połączeniu ze zmęczeniem lub przybraniem na wadze, wymaga badań u weterynarza.
- Odpowiednie szczotkowanie i zrównoważona dieta pomagają w linieniu, ale nie zastępują badania, gdy sierść się przerzedza.
Kępki na kanapie, sierść na ubraniach i wciąż to samo pytanie: czy mój pies gubi jej za dużo? W większości przypadków to zupełnie normalne linienie. Wypadanie sierści może być jednak także objawem problemu skórnego albo choroby ogólnej. Ten przewodnik wyjaśnia, jak odróżnić jedno od drugiego, jak rozpoznać sygnały ostrzegawcze i kiedy iść do weterynarza.
Dlaczego pies gubi sierść?
Każdy włos przechodzi cykl: faza wzrostu, potem faza spoczynku, po której włos wypada i robi miejsce nowemu. To odnawianie trwa nieustannie, dlatego pies gubi sierść przez cały rok.
Na ten cykl wpływają rasa, wiek, stan zdrowia, a przede wszystkim środowisko. Badanie przeprowadzone w Brazylii przez Favarato i Conceição na bokserach, labradorach i sznaucerach wykazało u bokserów i labradorów związek między cyklem włosa a temperaturą i długością dnia[2]. Włosów w fazie spoczynku, gotowych do wypadnięcia, było więcej w miesiącach ciepłych. Badanie prowadzono w klimacie tropikalnym i na niewielkiej liczbie psów: ilustruje rolę pór roku, nie pozwala jednak przewidzieć rytmu linienia Twojego psa.
Linienie sezonowe: normalna utrata sierści
U wielu psów wypadanie sierści nasila się dwa razy w roku. Wiosną pies zrzuca gęsty, izolujący zimowy podszerstek. Jesienią zaczyna się tworzyć gęstsza okrywa. Zwykle pies porasta grubą sierścią zimą i zrzuca ją wiosną, choć umiarkowane wypadanie występuje przez cały rok.
Nasilenie linienia bardzo różni się między psami:
- rasy o podwójnej okrywie, jak owczarek niemiecki, husky czy owczarek australijski, przechodzą spektakularne linienie, podczas którego zrzucają podszerstek, a jesienią linieją dodatkowo;
- psy o krótkiej sierści zrzucają włosy mniej widowiskowo;
- u psów żyjących głównie w domu zmiany pór roku są mniej widoczne, więc linienie bywa rozłożone na cały rok.
Te różnice między rasami opisują także weterynarze z Virginia-Maryland College of Veterinary Medicine[3].
Niektóre okresy życia powodują także przejściowe wypadanie sierści. Podręcznik weterynaryjny MSD wymienia ciążę i karmienie oraz tygodnie po ciężkiej chorobie lub wysokiej gorączce[1]. Potem sierść normalnie odrasta.
Skłonność do ucieczek
Zawsze wiesz, gdzie jest. Na żywo, gdy tylko go szukasz.
GPS + Galileo z dokładnością do 5 m, wirtualne ogrodzenie z alertem, zasięg w całej Europie. Lokalizator za 49 €, do tego abonament od 13,99 €/mies.
Poznaj lokalizator
Normalne linienie czy nieprawidłowe wypadanie sierści?
Podstawowe kryterium jest proste. Według Podręcznika MSD, jeśli wypadaniu sierści nie towarzyszą obszary przerzedzone, w placki albo symetryczne, prawdopodobnie jest to zwykły etap naturalnego odnawiania się okrywy. I odwrotnie, wypadanie sierści, po którym widać skórę, trzeba zbadać.
Oto objawy, które powinny skłonić do wizyty:
- dziury w sierści: okrągłe placki, przerzedzone miejsca na bokach, ogonie, brzuchu albo wokół oczu;
- symetryczne wypadanie sierści po obu stronach ciała;
- świąd, uporczywe lizanie albo włosy złamane zamiast wypadniętych;
- czerwona skóra, krosty, strupy, łupież, zapach albo ciemniejsza skóra;
- włosy, które nie odrastają po strzyżeniu;
- objawy ogólne: zmęczenie, przybranie na wadze, wzmożone pragnienie, zmiana apetytu.
Podręcznik MSD podkreśla praktyczną rzecz: przy świądzie trzeba najpierw szukać jego przyczyny, bo drapanie i lizanie wyrywają lub łamią włosy.
Główne przyczyny nieprawidłowego wypadania sierści
Pasożyty i zakażenia skóry
Podręcznik MSD wskazuje, że nabyte wypadanie sierści o podłożu zapalnym jest postacią dominującą[1]. Kilka chorób może uszkadzać bezpośrednio włos lub jego mieszek:
- pasożyty: pchły, świerzb, nużyca. Nużyca w szczególności wywołuje u młodego psa placki bez sierści wokół oczu albo na łapach. Te roztocza opisuje artykuł o świerzbie u psa;
- zakażenia bakteryjne skóry, które Podręcznik MSD wymienia jako częstą przyczynę nadmiernego wypadania sierści;
- grzybica, zakażenie grzybami, które daje okrągłe, pozbawione sierści placki. Więcej w artykule o grzybicy u psa.
Alergie
Alergia na ukąszenia pcheł, na środowisko lub, rzadziej, na pokarm wywołuje świąd. Pies drapie się i liże, przez co wypada sierść, często na łapach, brzuchu, w dolnej części grzbietu albo wokół oczu. Nasz artykuł o alergiach u psa omawia ich różne postacie.
Choroby hormonalne
Niektóre choroby hormonalne spowalniają wzrost włosa. Wypadanie sierści jest wtedy zwykle symetryczne, zaczyna się często w miejscach tarcia i nie swędzi, chyba że dołączy się zakażenie. Główne z nich to:
- niedoczynność tarczycy, czyli niedobór hormonów tarczycy;
- zespół Cushinga, czyli nadmiar kortyzolu. Zobacz nasz artykuł o zespole Cushinga u psa;
- rzadziej nadmiar estrogenów, związany na przykład z niektórymi guzami jądra.
Niedoczynność tarczycy zasługuje na dłuższą uwagę. Według Podręcznika MSD dotyka głównie psów w wieku od 4 do 10 lat, średnich i dużych[4]. Pierwsze objawy skórne to sucha sierść, nadmierne wypadanie włosów i powolne odrastanie. Około dwóch trzecich chorych psów ma potem przerzedzenie sierści albo obszary bez sierści, zwykle symetryczne, na brzuchu i bokach, z tyłu ud, na wierzchu ogona, pod szyją i na wierzchu pyska. Chorobie często towarzyszą brak zapału, mniejsza tolerancja wysiłku i przybranie na wadze bez zwiększenia apetytu[4]. Badanie krwi pozwala weterynarzowi potwierdzić lub wykluczyć to podejrzenie.
Inne przyczyny
- Niedobory pokarmowe, zwłaszcza białka, które spowalniają wzrost włosa. Nasz poradnik o żywieniu psa przypomina podstawy zrównoważonej diety.
- Tarcie, na przykład źle dopasowanej obroży lub szelek, które mogą miejscowo ścierać włos.
- Przyczyny dziedziczne: niektóre rasy mają genetyczne wypadanie sierści, jak łysienie psów o rozjaśnionym umaszczeniu, częstsze u dobermana, albo miejscowe łysienie jamnika.
- Alopecja X i inne rzadsze niezapalne wypadanie sierści, które weterynarz bierze pod uwagę zależnie od rasy, wieku i wyglądu okrywy.
Gdy sierści towarzyszy spadek zapału. Wypadanie sierści w połączeniu z psem bardziej zmęczonym lub mniej aktywnym może wskazywać na przyczynę hormonalną. Noszony na obroży psa o wadze co najmniej 5 kg nasz lokalizator GPS Jagger Lewis dzień po dniu rejestruje wskazówki o aktywności i śnie. Stopniowy spadek, trudny do zauważenia na co dzień, staje się lepiej widoczny w ciągu kilku tygodni. Pokaż te dane podczas wizyty: interpretuje je weterynarz. Sprawdź też, czy obroża jest dobrze dopasowana i nie ociera: pod spodem powinny się zmieścić dwa palce.
Co robi weterynarz
Żeby znaleźć przyczynę, weterynarz opiera się najpierw na historii psa: od kiedy, jak przebiega wypadanie sierści, czy pies się drapie, czy inne zwierzęta lub osoby w domu mają zmiany, czy są inne objawy. Badanie określa rozmieszczenie przerzedzonych miejsc i pozwala zobaczyć, czy włosy wypadają, czy są łamane przez drapanie.
W gabinecie można następnie wykonać kilka prostych badań: zeskrobiny skóry w poszukiwaniu nużycy, wyczesywanie w poszukiwaniu pcheł, pobranie próbki ze skóry w celu wykrycia bakterii i drożdży, badanie włosów pod mikroskopem, posiew w kierunku grzybicy. Gdy podejrzewa się przyczynę hormonalną, proponuje się badanie krwi. Biopsja skóry bywa potrzebna, gdy te pierwsze badania nie wystarczają.
Podręcznik MSD opisuje postępowanie krok po kroku: zacząć od pełnej kontroli przeciwpasożytniczej i leczenia ewentualnego zakażenia, potem szukać alergii, jeśli świąd się utrzymuje. Wymaga to cierpliwości, ale pozwala uniknąć stosowania wielu zabiegów na oślep.
Wsparcie linienia na co dzień
Zwykłego linienia się nie leczy, ale można mu towarzyszyć. Regularne szczotkowanie usuwa martwe włosy, zapobiega powstawaniu kołtunów i ogranicza sierść w domu:
- raz lub dwa razy w tygodniu u psa krótkowłosego, miękką szczotką albo rękawicą;
- nawet codziennie w okresie linienia u psów półdługo- i długowłosych, grzebieniem do rozczesywania, a potem odpowiednią szczotką;
- specjalnym narzędziem do usuwania podszerstka u ras o podwójnej okrywie.
Okazjonalna kąpiel w szamponie dla psów pomaga usunąć martwe włosy, ale zbyt częste kąpiele mogą wysuszać skórę. Nie goluj psa o podwójnej okrywie, żeby ograniczyć linienie, bez rozmowy z groomerem lub weterynarzem. Nasz poradnik o pielęgnacji sierści psa opisuje czynności zależnie od rodzaju sierści.
Pełnowartościowa dieta dopasowana do psa wspiera jakość jego sierści. Suplementy nie zastępują badania, jeśli wypadanie sierści wydaje Ci się nieprawidłowe. Inne problemy skórne znajdziesz w zbiorczym artykule o chorobach skóry u psa.




